Zamknij
Ta strona wykorzystuje wyłącznie niezbędne pliki cookies, które są wymagane do jej prawidłowego działania. Nie stosujemy cookies analitycznych, reklamowych ani śledzących. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności.
Zgadzam się
Długo wyczekiwana nowelizacja przepisów o raportowaniu schematów podatkowych powinna ułatwić przedsiębiorcom zarządzanie ryzykiem w tym zakresie. Stanie się tak nie tylko w związku z ograniczeniem zakresu samego raportowania – wyłącznie do schematów transgranicznych, stanowiących dotychczas zdecydowaną mniejszość zgłaszanych uzgodnień. Istotne w praktyce są również zmiany w procedurze raportowania MDR, których efektem będzie większa ochrona podatników, mających w tej procedurze najczęściej status tzw. korzystających.
Jedną z najczęściej podnoszonych kwestii w praktyce stosowania przepisów o raportowaniu schematów podatkowych była niepewność co do kwalifikacji danego zdarzenia jako schematu podatkowego, wynikająca ze skomplikowanego i niejednoznacznego charakteru przepisów MDR, niespójnej praktyki ich stosowania oraz konsekwentnej odmowy wydawania przez organy podatkowe interpretacji indywidualnych w tym zakresie.
Po wejściu w życie nowych regulacji dotyczących raportowania schematów podatkowych zgłoszenia dokonywane przez podatników będą podlegać jednoznacznej, merytorycznej ocenie Szefa KAS, który rozstrzygnie, czy dane uzgodnienie rzeczywiście stanowi schemat podatkowy (będzie to równoznaczne z nadaniem przez Szefa KAS NSP, tj. numeru schematu podatkowego). Odmowa nadania tego numeru będzie natomiast oznaczać, że zgłoszone uzgodnienie w ocenie Szefa KAS nie jest schematem podatkowym, a zastosowanie się do tego rozstrzygnięcia nie będzie mogło szkodzić promotorowi, korzystającemu, ani pozostałym uczestnikom uzgodnienia. W praktyce przedsiębiorca otrzyma więc formalne potwierdzenie, że opisane uzgodnienie nie podlega raportowaniu, wraz z ochroną przed odpowiedzialnością karnoskarbową związaną z niewykonaniem obowiązków MDR w odniesieniu do tego uzgodnienia. Zakres tej ochrony będzie jednak zależał od przedstawienia w MDR-1 kompletnego i zgodnego z rzeczywistością opisu zgłaszanego uzgodnienia.
Nowe przepisy powinny także zmniejszyć ryzyko związane z nieterminowym raportowaniem przez podatników. Dotychczas podatnicy-korzystający mieli podobne terminy raportowe jak podmioty profesjonalne (prawnicy, doradcy podatkowi itd. - tzw. promotorzy): musieli zgłosić schemat podatkowy do Szefa KAS w ciągu 30 dni licząc od dnia następnego po udostępnieniu schematu, przygotowaniu schematu do wdrożenia lub dokonaniu pierwszej czynności związanej z wdrożeniem schematu, w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej. Termin był najczęściej ten sam dla promotora i korzystającego, a każde opóźnienie czy brak dostatecznej komunikacji na tej linii kreował dodatkowe ryzyko; jeśli bowiem jedna ze stron złożyła zgłoszenie po terminie z czynnym żalem, druga już nie miała analogicznej szansy na naprawę tego błędu czy niedopatrzenia bez ryzyka. W sytuacji, kiedy promotor nie mógł złożyć zgłoszenia (z uwagi na obowiązującą go tajemnicę zawodową), w tym samym terminie 30 dni musiał zawiadomić o tym korzystającego (wskazując, że to korzystający musi dokonać zgłoszenia), co oczywiście stawiało tego ostatniego w niekorzystnej sytuacji, nie dając mu często możliwości wypełnienia obowiązku raportowego w terminie.
Nowe przepisy zasadniczo znoszą obowiązek raportowania schematów podatkowych przez promotorów objętych obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej, bez względu na rodzaj schematu. Nie oznacza to jednak, że sytuacja korzystającego ulegnie pogorszeniu, gdyż taki promotor nadal będzie go musiał pisemnie poinformować o obowiązku przekazania informacji do Szefa KAS oraz o tym, że sam nie dokona zgłoszenia – ale w znacznie krótszym niż dotychczas terminie (7 dni od zdarzenia rozpoczynającego bieg obowiązku raportowego). Jeżeli jednak promotor przekaże zawiadomienie z opóźnieniem, i tym samym korzystający nie będzie świadomy swoich obowiązków, to w takiej sytuacji korzystający będzie mieć możliwość terminowego zaraportowania schematu podatkowego już po uzyskaniu takiej informacji od promotora, o ile dokona tego niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni. W praktyce zatem nowe przepisy wzmacniają ochronę korzystającego i mają zapobiegać sytuacjom, w których korzystający narusza obowiązki MDR wyłącznie dlatego, że promotor objęty tajemnicą zawodową nie poinformował go na czas.
Jeśli chodzi o zakres podmiotów zobowiązanych do raportowania schematów podatkowych, zrezygnowano z odrębnej kategorii „wspomagającego”. Podmioty wykonujące tzw. czynności wspomagające (nowe pojęcie wprowadzone w ramach nowelizacji) będą mogły zostać uznane za promotorów. W praktyce oznacza to, że część podmiotów dotychczas kwalifikowanych jako wspomagający w analogicznych okolicznościach może być zobowiązanych do wykonania właściwych dla promotora obowiązków. I nie będą oni korzystać z ochrony, jaką do tej pory cieszyli się wspomagający. Dotychczas bowiem główny ciężar obowiązków raportowych spoczywał na zlecających wspomagającemu czynności: promotorze lub korzystającym.
Nowe przepisy zmieniają również sposób zarządzania ryzykiem związanym z błędami i niekompletnością zgłoszeń MDR-1. Dotychczas wykrycie omyłek lub braków po złożeniu formularza mogło oznaczać konieczność oczekiwania na reakcję Szefa KAS, czasem prowadziło do konieczności złożenia nowego zgłoszenia, a czasem korekta była możliwa dopiero w składanej okresowo informacji korzystającego (MDR-3) – brak procedury w tym zakresie zwiększał niepewność uczestników schematu podatkowego. Po zmianach podmiot, który złożył MDR-1, będzie mógł z własnej inicjatywy uzupełnić brakujące dane lub poprawić omyłki w terminie 7 dni od złożenia pierwotnego zgłoszenia, bez oczekiwania na wezwanie Szefa KAS. Ogranicza to ryzyko ponoszenia negatywnych konsekwencji z powodu oczywistych błędów lub przeoczeń. Po nadaniu NSP możliwość uzupełnienia informacji o uzgodnieniu uzyskają również pozostali uczestnicy schematu podatkowego, zasadniczo w terminie 30 dni od otrzymania potwierdzenia nadania NSP. Wszystkie dodatkowe informacje będą przypisywane do tego samego NSP, tak, aby organ otrzymał możliwie pełny obraz schematu podatkowego. Należy jednak pamiętać, że uzupełnienie nie będzie mogło służyć do zgłoszenia zmian, które wpływają na sam charakter uzgodnienia, jego cechy rozpoznawcze lub podstawowe elementy stanu faktycznego. W takim przypadku konieczne będzie złożenie nowego formularza MDR-1 i nadanie odrębnego NSP. W praktyce oznacza to, że wysłanie formularza nie powinno kończyć procesu zarządzania obowiązkami raportowymi. Niezbędne będzie monitorowanie przez uczestników uzgodnienia kompletności przekazanych informacji, ich spójności oraz bieżąca ocena, czy ujawnione po zgłoszeniu okoliczności mogą zostać uzupełnione w ramach istniejącego NSP, czy też wymagają złożenia nowego MDR-1.
Nowy model zmienia sposób realizacji obowiązków przez poszczególnych uczestników uzgodnienia oraz zwiększa znaczenie jakości informacji przekazywanych organowi. W praktyce oznacza to konieczność ponownego uporządkowania procesu MDR – od przygotowania kompletnego opisu uzgodnienia i zapewnienia sprawnego obiegu informacji między jego uczestnikami, po późniejszą weryfikację i uzupełnianie przekazanych danych. Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w dostosowaniu procedury raportowania MDR do nowych przepisów, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem MDR.
---------------------------------------------------------
1 Znowelizowane w tym zakresie przepisy Ordynacji podatkowej zasadniczo wejdą w życie z dniem 1 października 2026 r.
2 Zgodnie z art. 16 § 5 Kodeksu karnego skarbowego czynny żal jest bezskuteczny, jeżeli zostanie złożony po uzyskaniu przez organ ścigania wyraźnie udokumentowanej wiadomości o popełnieniu czynu zabronionego lub po rozpoczęciu czynności służbowej zmierzającej do jego ujawnienia (np. kontroli lub czynności sprawdzających), z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w tym przepisie.
3 Dotychczas taka procedura była możliwa w przypadku schematów innych niż standaryzowane, a schematy standaryzowane były zgłaszane przez promotorów bez podawania danych podatników, których schemat dotyczy.
