W poprzedniej części naszego cyklu dotyczącego opodatkowania wyrównawczego pisaliśmy o bezpiecznych przystaniach, które w pierwszych latach funkcjonowania Pillar 2 mogą pozwolić wielu grupom uniknąć pełnej kalkulacji GloBE. Co jednak, jeżeli warunki uproszczenia nie zostaną spełnione?
Wtedy zaczyna się właściwa kalkulacja podatku wyrównawczego. Fakt, że podstawowa stawka CIT w Polsce wynosi 19%, nie oznacza jednocześnie, że efektywna stawka podatkowa dla celów Pillar 2 również wyniesie tyle samo. GloBE patrzy bowiem na dochód i podatek w inny sposób niż klasyczna kalkulacja CIT. W efekcie nawet w jurysdykcjach, w których nominalna stawka CIT wyraźnie przekracza 15%, ETR obliczona zgodnie z zasadami GloBE może spaść poniżej minimalnego poziomu.
Jeden rok, trzy różne wyniki
Punktem wyjścia dla kalkulacji GloBE jest wynik wynikający ze sprawozdania finansowego, a nie dochód podatkowy wykazany w CIT-8. Księgowy wynik jednostki jest następnie poddawany korektom przewidzianym w przepisach Pillar 2. Dopiero w ten sposób otrzymujemy kwalifikowany dochód lub stratę. W praktyce oznacza to funkcjonowanie obok siebie zasadniczo trzech kategorii: wyniku księgowego, dochodu podatkowego CIT oraz kwalifikowanego dochodu dla celów opodatkowania wyrównawczego, a wartości te mogą się od siebie istotnie różnić.
To samo dotyczy drugiej strony kalkulacji, czyli podatków. Do ustalenia efektywnej stawki nie przyjmujemy po prostu kwoty podatku należnego za dany rok. Przepisy tworzą odrębną kategorię podatków kwalifikowanych i przewidują własne zasady ustalania ich wielkości, w wyniku czego powstaje tzw. skorygowany podatek kwalifikowany.
To właśnie relacja pomiędzy kwalifikowanym dochodem a skorygowanymi podatkami kwalifikowanymi będzie decydowała o efektywnej stawce podatkowej.
Podatek odroczony
Szczególnie istotnym elementem przy pełnej kalkulacji ETR jest podatek odroczony (za dany rok). Jest to jedna z największych różnic pomiędzy klasyczną kalkulacją CIT a GloBE.
Pillar 2 uwzględnia określone wartości podatku odroczonego przy ustalaniu skorygowanych podatków kwalifikowanych, ale robi to według własnych reguł. Przykładowo, jeżeli podatek odroczony został obliczony według podstawowej stawki CIT, tj. 19%, jego wartość uwzględniana w całkowitej korekcie podatku odroczonego jest przeliczana według stawki minimalnej – 15%. Dodatkowo nie wszystkie pozycje podatku odroczonego mogą być uwzględnione, a dla części rezerw znaczenie ma również to, czy zostaną one rozliczone w określonym czasie.
Dlatego dwie spółki z podobnym wynikiem finansowym i podobnym bieżącym CIT mogą w różny sposób wpływać na poziom efektywnej stawki podatkowej kalkulowanej dla danej jurysdykcji. Znaczenie mają bowiem nie tylko zapłacone podatki, lecz także rozbieżności pomiędzy wynikiem księgowym a podatkowym mające wpływ na podatek odroczony oraz sposób ich rozliczenia w czasie.
Liczy się jurysdykcja
W kalkulacji ETR znaczenie ma również to, na jakim poziomie jest on ustalany. Co do zasady jest to poziom jurysdykcji, a więc państwa, a nie pojedynczego podmiotu. Kwalifikowane dochody, straty i skorygowane podatki jednostek grupy zlokalizowanych w tej samej jurysdykcji są odpowiednio łączone. Może więc wystąpić sytuacja, w której jedna polska spółka ma relatywnie niskie efektywne opodatkowanie, a druga wysokie. Dla oceny opodatkowania wyrównawczego istotny będzie zatem ich wspólny wynik.
To zmienia perspektywę – analiza danych dla jednej spółki nie daje jeszcze odpowiedzi na pytanie o ekspozycję grupy na podatek wyrównawczy w danej jurysdykcji.
ETR poniżej 15%
Jeżeli efektywna stawka podatku dla danej jurysdykcji spadnie poniżej 15%, różnica wyznacza indywidualną stawkę podatku wyrównawczego. Nie jest ona jednak stosowana automatycznie do całego kwalifikowanego dochodu.
Kwalifikowany dochód może zostać pomniejszony o tzw. substrat majątkowo-osobowy, oparty na kwalifikowanych kosztach płac oraz kwalifikowanych rzeczowych aktywach trwałych. Dopiero pozostała nadwyżka zysku stanowi bazę do kalkulacji podatku wyrównawczego.
Pełna kalkulacja – wyzwanie dla grup
Pełna kalkulacja szybko pokazuje, że największym wyzwaniem nie jest sam wzór, ale dane, które należy do niego wprowadzić. Grupa musi wiedzieć nie tylko skąd pozyskać informacje niezbędne do poszczególnych korekt GloBE, lecz także kto odpowiada za ich przygotowanie i które dane powinny być dostępne lokalnie, a które na poziomie centrali.
Dlatego także grupy korzystające obecnie z bezpiecznych przystani powinny rozważyć wykonanie próbnej pełnej kalkulacji. Pozwoli ona zidentyfikować luki w danych i procesach, zanim konieczne stanie się przejście na pełną kalkulację GloBE.
Zachęcamy Państwa do kontaktu w razie pytań dotyczących przygotowania danych i przeprowadzenia kalkulacji GloBE.