Zamknij
Ta strona wykorzystuje wyłącznie niezbędne pliki cookies, które są wymagane do jej prawidłowego działania. Nie stosujemy cookies analitycznych, reklamowych ani śledzących. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności.
Zgadzam się
Obok widocznych na pierwszy rzut oka transakcji towarowych i usługowych, obowiązkom z zakresu cen transferowych podlega także szereg stosunkowo nieoczywistych zdarzeń, które nie są kojarzone przez podatników z problematyką cen transferowych i przez to bywają pomijane na etapie weryfikacji obowiązków dokumentacyjnych. Zdarzenia te często nie wiążą się z odpłatnością i nie mają pokrycia w postaci faktur, co dodatkowo utrudnia ich identyfikację. Warto być jednak świadomym ich istnienia, ponieważ ich pominięcie wiąże się z ryzykiem uznania sporządzonej dokumentacji i Informacji TPR za niekompletne, co może rodzić odpowiedzialność na podstawie przepisów kodeksu karnego skarbowego.
Pomocna w identyfikacji transakcji kontrolowanych może być interpretacja ogólna z 29 grudnia 2021 r. wydana przez Ministra Finansów w sprawie definicji transakcji kontrolowanej (DCT1.8203.4.2020; Dz. Urz. Min. Fin. 2021 poz. 16), w której wskazano m.in., że transakcji kontrolowanych nie stanowią wypłata dywidendy oraz dopłaty uregulowane w art. 177-179 KSH.
Poniżej postaramy się krótko przedstawić najważniejsze naszym zdaniem przykłady nieoczywistych transakcji, zwracając uwagę na najbardziej istotne przy ich weryfikacji kwestie.
Pierwszą często pomijaną kategorią zdarzeń są świadczenia nieodpłatne. Należy mieć na uwadze, że niejednokrotnie nawet przy braku rzeczywistych przepływów pieniężnych między stronami, wciąż mamy do czynienia z transakcją kontrolowaną, która w przypadku przekroczenia ustawowego progu kwotowego, podlega raportowaniu. Najczęściej występujące w praktyce przykłady dotyczą nieodpłatnego korzystania ze znaku towarowego oraz, przede wszystkim, udzielanych nieodpłatnie poręczeń i gwarancji. Co istotne, brak wynagrodzenia za poręczenie nie przesądza o braku rynkowości transakcji. Podatnik powinien być w stanie wykazać, że pomimo braku odpłatności transakcja pozostaje zgodna z warunkami rynkowymi. W tym kontekście należy pamiętać, że wynagrodzenie za zabezpieczenie powinno odpowiadać poziomowi ryzyka ponoszonego przez podmiot udzielający zabezpieczenia. Naliczanie wynagrodzenia za zabezpieczenie może nie być zatem zasadne np. w sytuacji, gdy ryzyko ponoszone przez poręczyciela ma charakter jedynie teoretyczny, bo poręczającym jest podmiot o istotnie gorszej sytuacji finansowej niż dłużnik, nieposiadający aktywów pozwalających na zaspokojenie wierzyciela itd. W pewnych przypadkach nieodpłatne mogą być także poręczenia wzajemne.
Kolejną kategorią transakcji, którą należy mieć na uwadze przy weryfikacji obowiązków dokumentacyjnych są zdarzenia związane ze zmianami stron stosunków zobowiązaniowych. Warto zwrócić uwagę na transakcje dotyczące zmian po stronie dłużnika, wiążące się z przejęciem przez podmioty powiązane określonych ryzyk czy zobowiązaniem do spełnienia określonego świadczenia za inny podmiot powiązany. Będą to zatem np. przystąpienie do długu, przejęcie długu czy przekaz.
Przeanalizować warto także transakcje o charakterze kapitałowym, mające swoje podstawy w przepisach kodeksu spółek handlowych. Do najczęstszych przykładów można zaliczyć podwyższenie kapitału, zamianę udziałów, umorzenie udziałów czy wniesienie wkładów pieniężnych.
Przedmiot zainteresowania organów podatkowych w zakresie cen transferowych stanowią także działania o charakterze restrukturyzacyjnym. Nie każda reorganizacja będzie jednak restrukturyzacją w rozumieniu przepisów o cenach transferowych, która wiązałaby się z powstaniem obowiązku dokumentacyjnego.
Jak wskazano w §2 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Finansów z 21 grudnia 2018 r. w sprawie cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych przez restrukturyzację „rozumie się reorganizację:
Szczególnie istotne jest spełnienie przesłanki wskazanej w pkt b) – jeżeli wpływ na EBIT będzie niższy niż wskazano w tym przepisie, nie będziemy mieć do czynienia z transakcją kontrolowaną.
Restrukturyzacje mogą polegać na połączeniach, przejęciach i podziałach spółek, ale także dotyczyć zmiany profilu funkcjonalnego (przeniesienie znaczących funkcji, aktywów bądź ryzyk), transferu wartości niematerialnych i prawnych czy przeniesienia pracowników między podmiotami powiązanymi.
Transakcję kontrolowaną mogą stanowić także tzw. umowy wspólnego przedsięwzięcia, m.in. joint venture, konsorcja, umowy spółek osobowych i cywilnych. Choć raportowaniu może podlegać już samo wniesienie wkładu do spółki, szczególną uwagę należy zwrócić także na to, czy sposób, w jaki podmioty powiązane partycypują w zyskach z takiego przedsięwzięcia, odpowiada warunkom rynkowym.
Refaktury stanowią jedną z powszechniejszych czynności w obrocie gospodarczym. Najczęściej dotyczą rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi kosztów nabywanych na poziomie centralnym usług, z których korzysta wiele podmiotów powiązanych, a także kosztów eksploatacyjnych czy mediów. Ze względu jednak na to, że tego rodzaju transakcje nie dotyczą usług świadczonych przez podmiot dokonujący refaktury i nie wiążą się z doliczeniem narzutu zysku, tego rodzaju transakcje również bywają pomijane przy weryfikacji obowiązków dokumentacyjnych.
Z zawartej w art. 11a ust. 1 pkt 6 ustawy o CIT definicji transakcji kontrolowanej wprost wynika, że za taką transakcję należy uznawać także przypisanie zysków do zagranicznego zakładu, czyli zdarzenie, w przypadku którego badaniu podlega nie tyle klasyczna transakcja realizowana pomiędzy podmiotami powiązanymi, lecz wysokość przychodów i kosztów, które dany podmiot przypisał do opodatkowania w innej jurysdykcji podatkowej.
Częsty przypadek powstania zagranicznego zakładu dotyczy działalności agentów sprzedaży. Należy pamiętać, że na gruncie przepisów o cenach transferowych podmiotami powiązanymi będą w takim przypadku zarówno spółka posiadająca siedzibę w Polsce (A), jej zagraniczny zakład zidentyfikowany w innym państwie (B), jak również posiadający siedzibę w tym państwie zagraniczny podmiot działający jako agent (C). W takiej sytuacji podatnik musi być w stanie uzasadnić zarówno:
Opisane powyżej transakcje to jedynie przykłady, które dość dobrze obrazują jednak, że obowiązki w zakresie cen transferowych powstają w przypadku wielu „nietypowych” transakcji, których często nie widać w księgach. Oznacza to konieczność stałego monitorowania nie tylko standardowych, kontynuowanych przez wiele lat transakcji, lecz także zdarzeń incydentalnych.
W przypadku trudności w identyfikacji transakcji podlegających obowiązkom w zakresie cen transferowych lub potrzeby wsparcia w obszarze przygotowania dokumentacji, zapraszamy do kontaktu z zespołem Taxpoint.
