Zamknij
Ta strona wykorzystuje wyłącznie niezbędne pliki cookies, które są wymagane do jej prawidłowego działania. Nie stosujemy cookies analitycznych, reklamowych ani śledzących. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności.
Zgadzam się
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w sprawie prowadzonej przez Taxpoint wydał 3 listopada br. korzystny dla podatnika wyrok (sygn. I FSK 228/24) dotyczący dokumentacji wymaganej do zastosowania stawki 0% VAT w eksporcie towarów. Rozstrzygnięcie dotyczy istotnego z perspektywy eksporterów zagadnienia, jakim jest potwierdzenie wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej.
Dokumentowanie eksportu a prawo do stawki 0% VAT
Zgodnie z przepisami ustawy o VAT, eksport towarów może korzystać ze stawki 0%, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, w tym odpowiedniego udokumentowania wywozu towarów poza UE. W praktyce istotne wątpliwości dotyczą tego, jakie dokumenty są wystarczające do potwierdzenia eksportu oraz czy brak określonego dokumentu celnego automatycznie pozbawia podatnika prawa do zastosowania stawki 0% VAT.
Problem ten ma szczególne znaczenie w sytuacjach, w których faktyczny wywóz towarów poza UE nie budzi wątpliwości, jednak podatnik dysponuje dokumentacją inną niż standardowe potwierdzenie wywozu wydane przez organy celne (CC599C / IE599).
Korzystne rozstrzygnięcie NSA
W wydanym wyroku NSA rozstrzygnął sprawę na korzyść podatnika i uznał, że nie ma przeszkód dla stosowania dokumentów pochodzących od przewoźników lub kontrahentów (nabywców towarów) dla celów stawki 0% VAT. Innymi słowy, podstawą do zastosowania stawki 0% VAT mogą być nie tylko dokumenty celne (urzędowe), ale także tzw. dokumenty prywatne (takie jak listy przewozowe, dowody dostarczenia przesyłek kurierskich, potwierdzenia otrzymania towarów od nabywców, itd.). Sąd zgodził się w tym zakresie z argumentacją przedstawioną przez podatnika w toku postępowania, kontynuując w ten sposób pozytywną linię orzeczniczą (zob. m.in. wyroki z ostatnich miesięcy: I FSK 72/24, I FSK 268/24 i I FSK 300/24). Sędzia sprawozdawca zastrzegł równocześnie, że poszczególne dokumenty mogą podlegać badaniu w toku postępowania dowodowego – to jednak jest zastrzeżenie zrozumiałe i naturalne w wyroku zapadłym w postępowaniu interpretacyjnym, które z natury rzeczy nie jest poświęcone analizie konkretnych dowodów w danej sprawie.
Co wyrok oznacza dla eksporterów?
Należy zauważyć, że nowelizacja ustawy o VAT, będącą obecnie w toku procesu legislacyjnego, zmienia nieco przepisy dotyczące eksportu, liberalizując je w duchu najnowszego orzecznictwa. Nie zakończy ona jednak prawdopodobnie sporów, tylko przeniesie je na inną płaszczyznę. Dokumenty prywatne są w niej bowiem dopuszczone, ale w sposób ograniczony (np. mowa w nich o potwierdzeniu nabywcy, ale tylko łącznie z dokumentami importowymi w kraju docelowym – co w praktyce może być sporym utrudnieniem). Tymczasem sądy wskazują wyraźnie, że dowodem eksportu może być jakikolwiek dokument, jeżeli tylko wiarygodnie poświadcza wywóz towar poza granice celne Unii Europejskiej.
Omawiane rozstrzygnięcie ma więc istotne znaczenie dla przedsiębiorców prowadzących sprzedaż na rynki pozaunijne. Wskazuje, jakie dokumenty mogą być brane pod uwagę przy decydowaniu o zastosowaniu stawki 0% VAT w eksporcie i stanowi okazję do przeanalizowania procedur gromadzenia dokumentów eksportowych oraz zasad postępowania w sytuacjach, gdy uzyskanie standardowego potwierdzenia wywozu jest utrudnione. Może też być podstawą do weryfikacji historycznych rozliczeń VAT i odzyskania nadpłaconych kwot, jeżeli u danego podatnika zdarzyły się sytuacje, w których wskutek braku komunikatów celnych IE599 / CC599C został zapłacony VAT w stawce krajowej (23%), mimo że istniejące dowody wskazywały, że towary faktycznie zostały wywiezione poza granice celne Unii Europejskiej.
