Zbliżający się koniec terminu ważności opinii o stosowaniu preferencji stawia płatnika przed istotnymi decyzjami. Uzyskanie kolejnej opinii może wiązać się z pogłębionymi analizami prowadzonymi przez organ podatkowy, co może wydłużyć czas postępowania. W sytuacji, gdy dotychczasowa opinia wygaśnie przed wydaniem nowej, pojawia się natomiast pytanie, jak zachować ciągłość prawa do preferencji.
Na pozór mogłoby się wydawać, że w sytuacji, w której podatnik dysponował już w przeszłości opinią o stosowaniu preferencji w odniesieniu do danej należności, a stan faktyczny nie uległ zmianie, uzyskanie kolejnej opinii powinno być formalnością. Wydane 3 lipca 2025 r. objaśnienia podatkowe dotyczące stosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła istotnie podniosły jednak poprzeczkę weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela, kierując uwagę Lubelskiego Urzędu Skarbowego na dogłębną analizę przesłanki prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej.
W konsekwencji postępowanie zmierzające do uzyskania opinii o stosowaniu preferencji wiąże się obecnie nierzadko z koniecznością przedłożenia znacznie szerszego zakresu dokumentów oraz wyjaśnień niż miało to miejsce jeszcze niedawno. Dotyczy to także spraw, w których stan faktyczny nie zawiera elementów w sposób oczywisty mogących podważać rzeczywisty charakter działalności podatnika. Organ podatkowy nie ogranicza się już do oświadczeń ani podstawowej dokumentacji, takiej jak sprawozdanie finansowe lub wyciąg z rejestru handlowego, lecz coraz częściej oczekuje przedstawienia przykładowych dokumentów potwierdzających istnienie odpowiedniej substancji majątkowej oraz zaplecza osobowego. Składając wniosek o wydanie opinii należy zatem liczyć się z możliwością otrzymania wezwania do jego uzupełnienia, co często powoduje konieczność aktywnego zaangażowania zagranicznego podmiotu będącego podatnikiem.
Powyższa zmiana podejścia wpływa również na wydłużenie czasu trwania postępowań. Zgodnie z art. 26b ust. 5 ustawy o CIT opinia o stosowaniu preferencji powinna zostać wydana bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie sześciu miesięcy od dnia wpływu wniosku do organu podatkowego, przy czym do biegu tego terminu nie wlicza się m.in. okresów przeznaczonych na uzupełnienie wniosku. W praktyce podatnicy muszą jednak liczyć się również z wydaniem przez organ postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, uzasadnianego jej złożonym charakterem i koniecznością prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co skutkuje dalszym przedłużeniem całej procedury.
Okoliczności te prowadzą do wniosku, że w przypadku zbliżającego się upływu ważności posiadanej opinii o stosowaniu preferencji złożenie wniosku o wydanie kolejnej opinii powinno nastąpić z odpowiednim wyprzedzeniem, przekraczającym okres sześciu miesięcy. W przeciwnym wypadku może powstać luka czasowa między okresem obowiązywania starej opinii a wydaniem nowej. Z perspektywy płatnika istnieje więc realne ryzyko braku ciągłości uprawnienia do stosowania preferencji.
Jeśli w takim okresie planowane są wypłaty należności, podatnikowi pozostają dwie możliwości: pobranie podatku według ustawowej stawki i późniejsze ubieganie się o jego zwrot bądź zachowanie prawa do stosowania preferencji poprzez złożenie oświadczenia WH-OSC. Podjęcie właściwej decyzji wymaga jednak ustalenia momentu przekroczenia progu 2 mln zł, co w sytuacji, gdy część należności była już objęta wcześniejszą opinią o stosowaniu preferencji, rodzi wątpliwości interpretacyjne.
Zgodnie z art. 26 ust. 7c ustawy o CIT oświadczenie WH-OSC należy złożyć najpóźniej ostatniego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do przekroczenia progu 2 mln zł. Nie jest jednak jasne, czy do limitu należy wliczać wartość płatności, od których na podstawie wygasłej opinii nie pobrano podatku. Powoduje to dalsze niepewności w zakresie ustalenia, która płatność powinna zostać objęta oświadczeniem WH-OSC: pierwsza po upływie ważności opinii (przy założeniu, że w okresie jej obowiązywania próg 2 mln zł został już przekroczony), czy dopiero ta, która spowoduje przekroczenie progu 2 mln zł liczonych bez uwzględnienia płatności objętych opinią. Przepisy nie rozstrzygają tych kwestii.
W obrocie istnieją interpretacje indywidualne wskazujące, że limit 2 mln zł należy ustalać bez uwzględniania kwot objętych opinią o stosowaniu preferencji. Rozstrzygnięcia te odnoszą się jednak do odmiennego stanu faktycznego (dokonywanie wypłat z tytułów objętych i nieobjętych opinią) oraz powołują się na projekt objaśnień podatkowych z 2019 r., w których wprost wskazano, że „do kalkulacji progu 2 mln zł nie są wliczane te wypłaty, które objęte są opinią o stosowaniu zwolnienia, uregulowaną w art. 26b ustawy o CIT”. Objaśnienia ostatecznie opublikowane w 2025 r. odnoszą się tylko do zagadnienia rzeczywistego właściciela i nie zawierają już ww. stwierdzeń. Trudno zatem uznać powyższy pogląd za wiążące stanowisko Ministerstwa Finansów.
Jednocześnie, przy założeniu, że płatności objęte opinią o stosowaniu preferencji powinny być wliczane do limitu, przekroczenie progu 2 mln zł mogłoby nastąpić już w okresie obowiązywania opinii. W takiej sytuacji termin na złożenie oświadczenia WH-OSC odnoszący się do tego momentu mógłby już upłynąć. Z przepisów nie wynika, aby ulegał on przesunięciu ze względu na obowiązywanie opinii o stosowaniu preferencji. Taka wykładnia wydaje się jednak nie do pogodzenia z celem regulacji, ponieważ w niektórych przypadkach skutkowałaby niemożliwością terminowego złożenia oświadczenia WH-OSC.
Obowiązujące przepisy nie rozstrzygają powyższych wątpliwości, dlatego w praktyce kluczowe znaczenie ma minimalizacja ryzyka podatkowego. W naszej ocenie rozwiązaniem bezpieczniejszym jest uwzględnienie w kalkulacji progu 2 mln zł również kwot objętych opinią o stosowaniu preferencji. Przyjęcie koncepcji zakładającej, że limit ten dotyczy jedynie kwot wypłaconych po upływie ważności opinii, może się wiązać z ryzykiem.
Podsumowując – zalecamy przejrzenie okresu obowiązywania aktualnych opinii i zaplanowanie procesu ich odnowienia. Dobrze jest również, jeśli postępowanie odnoszące się do rozliczeń WHT, a zwłaszcza płatności przekraczających 2 mln zł, objęte jest procedurą należytej staranności w podatku u źródła. Zapraszamy do kontaktu gdyby chcieli Państwo zweryfikować swoje podejście do stosowania preferencji, uzyskać wsparcie w procedurze uzyskiwania opinii czy sporządzić procedurę postępowania realnie usprawniającą pracę działu księgowego.