Zamknij
Ta strona wykorzystuje wyłącznie niezbędne pliki cookies, które są wymagane do jej prawidłowego działania. Nie stosujemy cookies analitycznych, reklamowych ani śledzących. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności.
Zgadzam się
Ostatnie tygodnie przyniosły w obszarze raportowania schematów podatkowych (MDR) istotne nowości. Wśród nich znalazła się aktualizacja unijnej listy rajów podatkowych, czyli jurysdykcji niechętnych do współpracy do celów podatkowych. Jest to o tyle istotne, że realizacja transakcji z podmiotami powiązanymi zlokalizowanymi w tych jurysdykcjach może wiązać się z obowiązkiem zgłaszania takich transakcji do Szefa KAS. Zaawansowany etap legislacyjny osiągnął również projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej, przewidujący istotne ograniczenie obowiązków raportowych w zakresie MDR. Poniżej przyglądamy się bliżej obu tym obszarom.
Unia Europejska regularnie (co najmniej dwa razy do roku) publikuje wykaz jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych, którego głównym celem jest wspieranie przejrzystości podatkowej i sprawiedliwego opodatkowania oraz zwalczanie oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania. Na jego podstawie państwa członkowskie UE mogą tworzyć własne listy państw i terytoriów, z którymi transakcje wymagają szczególnej uwagi. Najnowsza aktualizacja unijnego wykazu, opublikowana 17 lutego 2026 r. przez Radę ECOFIN, przewiduje dodanie do tzw. „czarnej listy” (zawartej w Załączniku I do opublikowanej 6 marca 2026 r. Konkluzji Rady w sprawie zmienionego unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych; C/2026/1465) dwóch nowych jurysdykcji, tj. Turks i Caicos oraz Wietnamu. Jednocześnie usunięto z listy Fidżi, Samoa i Trynidad i Tobago, które obecnie spełniają uzgodnione standardy międzynarodowe. Obecnie unijna lista rajów podatkowych1 obejmuje zatem następujące państwa:
Umieszczenie danego państwa na unijnej liście jurysdykcji niechętnych współpracy może mieć istotne znaczenie dla zakresu obowiązków raportowych podatników działających w międzynarodowych grupach, którzy utrzymują relacje handlowe z podmiotami powiązanymi zlokalizowanymi w takich jurysdykcjach. Zgodnie z art. 86a § 1 pkt 13 lit. a w związku z art. 86a § 1 pkt 10 lit. b Ordynacji podatkowej, raportowaniu jako schemat podatkowy podlega uzgodnienie (transakcja) obejmująca podlegające zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów transgraniczne płatności między podmiotami powiązanymi, jeśli m.in. odbiorca znajduje się w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, wskazanym w aktach wykonawczych dotyczących podatku dochodowego oraz w unijnym wykazie jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych (tzw. szczególna cecha rozpoznawcza).
Dodanie Wietnamu do unijnej listy jurysdykcji niechętnych współpracy może realnie wpłynąć na obowiązki raportowe wielu przedsiębiorstw, ponieważ w tym kraju często zlokalizowane są podmioty produkcyjne i dostawcy kluczowych komponentów dla przemysłu – zaopatrujący niejednokrotnie całą grupę kapitałową w niezbędne produkty. W praktyce oznacza to, że od daty publikacji nowej unijnej „czarnej” listy (17 lutego 2026 r.) podmioty należące do takich grup kapitałowych powinny monitorować zawierane umowy, otrzymywane faktury, wystawiane zamówienia dotyczące podmiotów z Wietnamu, czy też dokonywane do takich podmiotów płatności - w celu ustalenia, czy i kiedy relacja handlowa z takim podmiotem będzie podlegać zgłoszeniu do Szefa KAS jako schemat podatkowy. Co istotne, do powstania schematu podatkowego nie jest wymagane osiągnięcie korzyści podatkowej ani działanie w tym celu. Nie ma również znaczenia wartość transakcji. Niezgłoszenie schematu lub jego zaraportowanie po terminie wiąże się natomiast z ryzykiem sankcji finansowych (grzywna do 720 stawek dziennych).
Drugi obszar zmian dotyczy zakresu raportowania schematów podatkowych. Projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej2 znajduje się już na zaawansowanym etapie legislacyjnym – został przyjęty przez Radę Ministrów 3 lutego 2026 r., a obecnie jest procedowany w Sejmie. Zasadniczo planuje się, że nowe przepisy wejdą w życie 1 października 2026 r. Co to oznacza w praktyce dla podatników? Najważniejsza zmiana to całkowite odejście od raportowania krajowych schematów podatkowych. Zgodnie z projektem obowiązki MDR zostaną ograniczone wyłącznie do schematów transgranicznych. To istotna zmiana, która znacząco wpłynie na profil ryzyka podatkowego. Schematy podatkowe przestaną mieć charakter masowy, gdyż z zakresu raportowania zniknie bowiem szeroka grupa standardowych transakcji (jak wypłaty dywidendy, wynagrodzenia za usługi niematerialne itp.), które stanowiły do tej pory zdecydowaną większość przekazywanych zgłoszeń. W efekcie nowe regulacje powinny ograniczyć obowiązki sprawozdawcze do przypadków o realnym znaczeniu z perspektywy międzynarodowego planowania podatkowego.
W przypadku pytań dotyczących nowych obowiązków wynikających z aktualizacji unijnej listy rajów podatkowych lub projektu nowelizacji Ordynacji podatkowej, zachęcamy do kontaktu.
---------------------------------------------------------------------
1 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:C_202601465
