Zamknij
Ta strona wykorzystuje wyłącznie niezbędne pliki cookies, które są wymagane do jej prawidłowego działania. Nie stosujemy cookies analitycznych, reklamowych ani śledzących. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności.
Zgadzam się
Regulacje dotyczące transakcji trójstronnych w założeniu mają upraszczać rozliczenia VAT w handlu wewnątrzunijnym. Trudności pojawiają się jednak wówczas, gdy praktyka gospodarcza przestaje mieścić się w modelowym schemacie trzech uczestników, a z faktycznego przebiegu transakcji wynika, że w łańcuchu dostaw bierze udział więcej podmiotów, niż przewiduje klasyczna konstrukcja transakcji trójstronnej. Pomocną rękę do takich transakcji wyciąga TSUE.
Uproszczenie dla transakcji trójstronnych realizowanych wewnątrz UE ma swoje źródło w Dyrektywie VAT. Jego implementacją są przepisy art. 135–138 polskiej ustawy o VAT. W dużym skrócie, regulacje te pozwalają na uniknięcie przez drugi podmiot (pośrednika) występujący w danym łańcuchu dostaw konieczności rozliczenia VAT w kraju docelowym, tj. w kraju, w którym kończy się transport towarów. Przepisy te mają zastosowanie do transakcji łańcuchowych, w ramach których towar przemieszany jest wewnątrz UE, a w transakcji uczestniczy trzech podatników VAT zidentyfikowanych na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w trzech różnych krajach unijnych (tzw. triangulacja).
W praktyce gospodarczej często zdarza się jednak, że łańcuch dostaw jest dłuższy. Rodzi to pytanie, czy w takich przypadkach ww. uproszczenie nadal może znaleźć zastosowanie, a jeżeli tak, to w odniesieniu do których podmiotów wchodzących w skład łańcucha.
Z takim problemem zmierzył się niedawno TSUE (sygn. T-646/24). Sprawa dotyczyła podatnika zarejestrowanego dla celów VAT w Słowenii, który nabywał towary od niemieckich dostawców (niemieckich podatników VAT), a następnie odsprzedawał je kontrahentom z Danii (duńskim podatnikom VAT). Finalnie, w wyniku kontroli prowadzonej przez organy podatkowe ustalono, że faktycznym odbiorcą towarów sprzedawanych przez słoweńskiego podatnika nie były podmioty wskazane przez niego na wystawionych fakturach, a inne spółki duńskie (dalsi klienci podmiotów wskazanych jako nabywca przez spółkę słoweńską). W praktyce oznaczało to, że łańcuch dostaw składał się łącznie z czterech podmiotów – niemieckiego dostawcy, słoweńskiego pośrednika, duńskiego pośrednika oraz finalnego nabywcy z Danii. Słoweńskie organy podatkowe uznały, że z uwagi na uczestnictwo w łańcuchu dodatkowego podmiotu z Danii, jego struktura wyklucza zastosowanie przepisów o transakcjach trójstronnych.
TSUE nie podzielił tego stanowiska. W wydanym wyroku podkreślił, że przepisy Dyrektywy VAT nie uzależniają możliwości zastosowania reguł właściwych dla triangulacji od ogólnej liczby podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw ani od tego, czy towar został fizycznie dostarczony do trzeciego w kolejności podatnika. Okoliczność, iż cały łańcuch dostaw jest wydłużony o dodatkowe podmioty (w tym przypadku o dodatkowy podmiot duński), nie wyklucza natomiast automatycznie możliwości skorzystania z uproszczenia w odniesieniu do dostaw realizowanych „wewnątrz” tego łańcucha. W praktyce oznacza to, że każde tego typu przedsięwzięcie (łańcuch składający się z więcej niż trzech podmiotów) można badać pod kątem możliwości zastosowania przepisów o triangulacji w odniesieniu do poszczególnych jego elementów (dostaw) występujących w środku łańcucha. Możliwe jest zatem dla celów VAT dodatkowe wyodrębnienie poszczególnych dostaw stanowiących element składowy całej transakcji łańcuchowej oraz dokonanie w tym zakresie rozliczeń w sposób uproszczony. Dostawy nieobjęte triangulacją są natomiast rozliczane na zasadach ogólnych, tj. zgodnie z przepisami kraju rozpoczęcia lub zakończenia transportu.
Co ciekawe, podobne stanowisko można znaleźć również w polskiej praktyce interpretacyjnej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 16 października 2023 r. (sygn. 0114-KDIP1-2.4012.336.2023.1.RM) zgodził się bowiem na stosowanie uproszczenia dla transakcji trójstronnych w analogicznych przypadkach, tj. przy udziale więcej niż trzech podmiotów.
Orzeczenie otwiera drogę do bardziej elastycznego stosowania zasad rozliczeń trójstronnych uproszczonych w całej UE. O ile bowiem polskie podejście było w takich przypadkach raczej pozytywne, to odmienna praktyka prezentowana jest w innych krajach unijnych. Przyjęcie spójnego podejścia na poziomie unijnym może usprawnić i doprowadzić do efektywniejszego kosztowo rozliczenia tego typu transakcji.
Jeżeli są Państwo zainteresowani analizą skutków omawianego wyroku w kontekście konkretnych transakcji realizowanych lub planowanych, zapraszamy do kontaktu.
