Blog Taxpoint of View

Kluczową zmianą jest odejście od formatu interaktywnych formularzy PDF i wprowadzenie rozwiązania webowego pozwalającego na wypełnienie formularza online. W efekcie otrzymujemy plik w formacie XML. Narzędzie Ministerstwa pozwala na wyeksportowanie oraz zaimportowanie wersji roboczych tak zapisanego TPR, a następnie przesłanie do właściwego urzędu skarbowego (nie do Szefa KAS jak w poprzednich latach) gotowej informacji o cenach transferowych na formularzu TPR. Zawartość nowego formularza również uległa szeregowi zmian. Dotyczącą one zarówno zakresu informacji, które powinny zostać przekazane w TPR, jak również technicznej możliwości zastosowania przewidzianych w ustawie uproszczeń, które nie były możliwe do wprowadzenia w poprzedniej wersji, tj. w TPR-C(4). Najważniejsze modyfikacje odzwierciedlone w TPR-C(5) obejmują:połączenie formularza TPR oraz oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji cen transferowych i rynkowości cen w jednym pliku. W praktyce oznacza to wzbogacenie TPR o pole z predefiniowaną treścią oświadczenia, którego zatwierdzenie jest konieczne dla kompletności informacji. Podatnik oświadcza dodatkowo, że lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a ceny transferowe objęte tą dokumentacją są ustalane na warunkach rynkowych, tj. takich, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane;ponowne wprowadzenie obowiązku wykazania wartości transakcji w podziale na kraje, w których siedzibę mają kontrahenci,określenie rodzaju podatnika poprzez wskazanie, czy podatnik posiada status mikro- albo małego przedsiębiorcy, co ułatwia techniczne zaraportowanie zwolnienia z obowiązku sporządzenia analizy cen transferowych. Ponadto, przy wyborze statusu mikroprzedsiębiorcy podatnik raportuje jedynie część wskaźników rentowności;wprowadzenie w formularzu nowej kategorii transakcji tzw. czystego refakturowania korzystającej ze zwolnienia z obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych na podstawie art. 11n pkt 10 ustawy o CIT,konieczność wyboru kodu transakcji: TK01 – transakcja kontrolowana (art. 11k ust. 2 i 2a ustawy o CIT) albo TK02 – transakcja inna niż transakcja kontrolowana (art. 11o ust. 1 ustawy o CIT). Co do zasady kod TK02 dotyczy tzw. transakcji rajowych, zawieranych z podmiotami niepowiązanymi, dla których nie ma obowiązku raportowania pełnej analityki w informacji o analizie cen transferowych,zmiana adresata: Informacje TPR za 2022 r. nie są składane jak dotychczas do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, lecz do naczelnika właściwego urzędu skarbowego, którego obecnie podatnik musi wskazać samodzielnie. Przedłużenie terminuUstawowy termin na złożenie informacji o cenach transferowych na formularzu TPR upływa z końcem jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji opublikowano jednak projekt Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie przedłużenia terminu do złożenia informacji o cenach transferowych. Projekt zakłada przedłużenie termin do złożenia informacji o cenach transferowych:do dnia 29 lutego 2024 r. – w przypadku gdy termin ten upływa w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 listopada 2023 r.o 3 miesiące – w przypadku, gdy termin ten upływa w okresie od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia 31 marca 2024 r. Przedłużenie dotyczy informacji o cenach transferowych za rok podatkowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2021 r. Z uwagi na zmiany składu osobowego rządu, ww. projekt utknął na etapie konsultacji publicznych, które miały trwać 3 dni. Rozporządzenie miałoby wejść w życie z dniem następującym po dniu jego ogłoszenia.Z jednej strony planowane wydłużenie terminu na złożenie Informacji TPR jest zrozumiałą odpowiedzią na sytuację, w której (przez opóźnienia Ministerstwa w publikacji wzoru TPR) znaleźli się podatnicy i istotną pomocą ułatwiającą wywiązanie się z obowiązku sprawozdawczego w zakresie cen transferowych w terminie. Z drugiej strony jest ono jednak obecnie koniecznością i jednocześnie smutnym rezultatem dotychczasowej opieszałości MF w zakresie prac nad nową wersją formularza, który zgodnie z pierwotnymi założeniami miał zostać opublikowany w lipcu, a następnie nie później niż na początku września. Co więcej, we wrześniu miał również pojawić się Informator Ministerstwa Finansów, który co roku stanowi instrukcję w formie pytań i odpowiedzi przedstawiających aktualną wykładnię przepisów przez prawodawcę. Możliwe, że chodziło o wrzesień przyszłego roku.Niestety, podobnie jak formularze TPR, również ww. rozporządzenie przygotowywane jest bardzo późno – obecnie, tj. w połowie listopada, a więc na dwa tygodnie przed upływem ustawowego (i wciąż oficjalnie obowiązującego) terminu na złożenie TPR – nie zostało ono jeszcze uchwalone i oficjalnie pozostaje tylko projektem. [1] https://www.podatki.gov.pl/cit/e-deklaracje-cit/formularze-cit/[1] https://www.podatki.gov.pl/pit/e-deklaracje-pit/dla-osob-prowadzacych-dzialalnosc-gospodarcza/

Chodzi o wyrok z 5 kwietnia 2023 r. (sygn. I SA/Lu 100/23), w którym sąd oceniał, czy organ podatkowy odmawiając wydania opinii o stosowaniu preferencji w odniesieniu do dywidendy wypłacanej na rzecz holenderskiej spółki holdingowej postąpił prawidłowo. Zdaniem sądu tak - dywidenda taka nie może w Polsce korzystać ze zwolnienia z podatku u źródła, gdyż w Holandii podlega zwolnieniu z opodatkowania. W ocenie sądu zwolnienie z WHT wyklucza nie tylko stosowanie przez odbiorcę zwolnienia podmiotowego obejmującego wszystkie dochody zagranicznego podatnika ale także korzystanie ze zwolnienia przedmiotowego dotyczącego tylko dywidend. Co więcej, sąd zdaje się przychylać do poglądu, że dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła konieczne jest efektywne opodatkowanie dywidendy w państwie odbiorcy. Na poparcie swojego stanowiska sąd przywołuje m.in. wyrok TSUE z 8 marca 2017 r. C-448/15, w którym Trybunał uznał, że holenderskie przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, opodatkowane w Holandii z użyciem „stawki zerowej” nie może korzystać z rozwiązań z dyrektywy Parent – Subsidiary (dalej jako dyrektywa PSD). Pogląd przedstawiony przez WSA w Lublinie jest kontrowersyjny. Ustawa o CIT w art. 22 ust. 4 pkt 4 przewiduje, że dla zastosowania zwolnienia z WHT dywidendy wypłacanej m.in. do spółki z UE konieczne jest, by odbiorca dywidendy nie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. Jest to implementacja postanowień dyrektywy PSD, która wymaga by odbiorca dywidendy podlegał jednemu z podatków wymienionych w załączniku I część B, bez możliwości wyboru lub zwolnienia. W praktyce warunek ten rozumie się jako niekorzystanie ze zwolnień o charakterze podmiotowym, które obejmują wszystkie dochody osiągane przez zagranicznych podatników. Pogląd przedstawiony przez WSA w Lublinie jest w pewnym sensie wyłomem w takiej interpretacji – może bowiem prowadzić do wniosku, że gdy odbiorca dywidendy co do zasady podlega CIT w swoim kraju a jest zwolniony z opodatkowania dywidend, nie może korzystać z rozwiązań dyrektywy PSD, przez co wypłacana na jego rzecz dywidenda nie podlega zwolnieniu z WHT. Wydaje się, że w komentowanym orzeczeniu sąd wyciągnął zbyt daleko idące wnioski z wyroku TSUE z 8 marca 2017 r. C-448/15. W tej sprawie podatnik holenderski, tzw. przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania, podlegało wprawdzie opodatkowaniu w Holandii, jednak w przypadku gdy wypłacało wszystkie swoje zyski akcjonariuszom mogło korzystać z tzw. zerowej stawki podatku. Jak wskazywał Rzecznik Generalny w opinii do sprawy, którą zajmował się TSUE, niderlandzka ustawa opodatkowuje określone podmioty podatkiem od osób prawnych, a następnie w sposób abstrakcyjny stanowi, że opodatkowywane są one według stawki zero, przyznając im w rzeczywistości zwolnienie z ciężaru podatkowego. Z definicji „stawka zerowa” podatku od osób prawnych oznacza całkowity brak opodatkowania, to znaczy całkowite zwolnienie. Takie rozwiązanie wprowadzone w stały sposób w odniesieniu do określonej kategorii podmiotów, niezależnie od otrzymywanych zysków, to zdaniem Rzecznika Generalnego rzeczywiste zwolnienie z opodatkowania, które nie jest akceptowane w dyrektywie PSD. Zwolnienie to w swojej konstrukcji przypominało więc zwolnienie o charakterze podmiotowym. WSA w Lublinie, posiłkując się wyrokiem TSUE, doszedł do wniosku, że warunkiem zastosowania zwolnienia dywidendy z WHT jest efektywne opodatkowanie dywidendy w państwie rezydencji odbiorcy i niekorzystanie w tej mierze z jakiegokolwiek zwolnienia, w tym przedmiotowego. Wymóg ten nie wynika z dyrektywy PSD ani z ustawy o CIT. Podkreślenia wymaga fakt, że dyrektywa PSD zwalnia dywidendy w UE z opodatkowania podatkiem u źródła i z opodatkowania na poziomie spółki otrzymującej dywidendę, niwelując tym samym tzw. podwójne opodatkowanie w sensie ekonomicznym. Przyjęcie rozumienia zaprezentowanego przez WSA w Lublinie może w sposób istotny wpłynąć na praktykę opodatkowania dywidend wypłacanych przez polskie spółki na rzecz europejskich spółek holdingowych. Będziemy informować Państwa o rozwoju orzecznictwa w tej kwestii. Monitorowanie orzecznictwa jest szczególnie istotne z uwagi na fakt, że komentowane orzeczenie zostało wydane w związku z odmową sporządzenia opinii o stosowaniu preferencji przez Lubelski Urząd Skarbowy w Lublinie – organ kształtujący praktykę w obszarze WHT dla podatników CIT.

Podkreślić należy, że – choć interpretacja indywidualna nie zostanie w takim przypadku wydana – do przedstawionego problemu powinna znaleźć zastosowanie odpowiednia interpretacja ogólna, a podatnik powinien teoretycznie uzyskać ochronę prawną analogiczną jak przy interpretacji indywidualnej. Norma określona w przywołanym przepisie nie pozostawia swobodnego uznania dla organu podatkowego. Wyrażenie „wydaje się postanowienie” wskazuje, że organ nie powinien wydać interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy istnieje interpretacja ogólna dotycząca danego zagadnienia podatkowego. Organy nie zawsze jednak stosują się do tej zasady. Przykładowo, jeszcze niedawno liczne wątpliwości sprawiał aspekt kwalifikacji na potrzeby podatku VAT tzw. kart paliwowych – specyficznych instrumentów płatniczych, pozwalających na bezgotówkowe płatności za paliwo na wybranych stacjach. W wyniku licznych pytań Ministerstwo Finansów wydało Interpretację ogólną Nr PT9.8101.3.2020 z 15 lutego 2021 r., która określała, że w przypadku transakcji trójstronnych (w ramach których podmiot pośredniczący – przekazujący karty paliwowe – nie był jednocześnie ich emitentem) przy spełnieniu konkretnych przesłanek działalność podmiotu pośredniczącego powinna zostać zakwalifikowana jako świadczenie usług na rzecz odbiorcy towaru. Wbrew przytoczonemu art. 14b § 5a Ordynacji podatkowej, po wydaniu interpretacji ogólnej dotyczącej kart paliwowych w modelu trójstronnym wydano wiele interpretacji indywidualnych dotyczących właśnie tego problemu. Ta niekonsekwencja zaskakuje (można założyć, że możliwość uniknięcia wydawania interpretacji indywidualnej jest dla organów podatkowych wygodna), a także stwarza ryzyko niejednolitej wykładni przepisów podatkowych, czyli zjawiska, któremu powyższe regulacje mają właśnie zapobiegać. Inaczej natomiast postępowały organy podatkowe w aspekcie ustalania dochodu zwolnionego z opodatkowania w przypadku przedsiębiorców działających w ramach Polskiej Strefy Inwestycji. W stanie prawnym obowiązującym przed 2022 r. wielu podatników pytało o zakres zwolnienia z podatku dochodowego w sytuacji, gdy nowa inwestycja była nierozerwalnie funkcjonalnie powiązana z już istniejącymi aktywami trwałymi. Po wydaniu Interpretacji ogólnej Nr DD5.8201.10.2019 z 25 października 2019 r. Dyrektor KIS niejednokrotnie odmawiał odpowiedzi na pytania zadane we wnioskach o wydanie interpretacji indywidualnej, z uwagi na zastosowanie w danym przypadku wspomnianej interpretacji ogólnej. Dotyczyło to również przypadków, w których odpowiedzi na zadane we wniosku pytanie nie można było wywieść wprost z interpretacji ogólnej. Należy bowiem pamiętać, że wniosek wynikający z interpretacji ogólnej dotyczącej zakresu zwolnienia dochodu w PSI jest bardzo generalny – na tyle, że na jego podstawie wielu podatników nie było w stanie przesądzić, czy w ich konkretnym przypadku nowa inwestycja i istniejące środki trwałe są na tyle powiązane funkcjonalnie, aby uzasadnić możliwość zwolnienia całości dochodu. Powyższe wskazuje zatem, że problemem jest nie tylko brak konsekwencji organów podatkowych, ale także uzyskanie realnej ochrony przez zastosowanie się do treści tak sformułowanej interpretacji ogólnej. Wynika to z faktu, że interpretacje ogólne często przedstawiają ramy pewnego problemu, nie odwołując się do konkretnego stanu faktycznego. Od tego są bowiem interpretacje indywidualne, dzięki którym podatnicy mają otrzymać potwierdzenie prawidłowości ich działania w konkretnych warunkach. W konsekwencji, odmowa wydania interpretacji indywidualnej poprzez zastosowanie do danego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wniosków płynących z interpretacji ogólnej może być dla podatnika bardzo problematyczna. W niektórych sytuacjach – jak przy interpretacji dotyczącej PSI – podatnik jest w praktyce zmuszony do samodzielnego dokonania oceny prawnej (oraz zbudowania odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej prawidłowość tej oceny, tzw. defense file), nie uzyskując przy tym pewności stosowania prawa, jaką dają interpretacje indywidualne. Zamiast otrzymać odpowiedź na pytanie, czy uzyskany przez niego dochód będzie w całości zwolniony z podatku, otrzymał bowiem bardzo ogólne wytyczne, które musi zastosować do niekiedy bardzo skomplikowanych stanów faktycznych. Choć podatnik powinien otrzymać ochronę prawną analogiczną do tej wynikającej z interpretacji indywidualnej, w praktyce jego ochrona jest iluzoryczna. Z jednej strony, podatnicy powinni więc być świadomi, że nie zawsze sporządzenie wniosku o interpretację indywidualną będzie skutkować jej wydaniem i w pierwszej kolejności należy zweryfikować, czy istnieje interpretacja ogólna w danym zakresie. Z drugiej strony, organy podatkowe powinny uwzględniać okoliczność, na ile dana interpretacja ogólna rzeczywiście dotyczy jasno zdefiniowanego stanu faktycznego, a na ile jest jedynie zbiorem wskazówek przydatnych przy ocenie konkretnych sytuacji. Jeżeli interpretacja ogólna nie pozwala rozwiać w pełni wątpliwości podatnika w ramach konkretnego stanu faktycznego (jak w przypadku interpretacji dot. PSI), nie powinno się unikać wydawania interpretacji indywidualnej. Obecnie wydaje się, że dowolność w stosowaniu art. 14b § 5a Ordynacji podatkowej pozwala organom podatkowym w praktyce uniknąć dokonania oceny prawnej kwestii bardziej złożonych, jak przykładowo powiązanie funkcjonalne nowej i współistniejącej inwestycji w ramach PSI.

W konsekwencji DPC zobowiązała Meta UE do zawieszenia przepływu danych osobowych do jej spółki powiązanej w USA („Meta USA”). Meta UE ma również dostosować operacje przetwarzania do przepisów RODO poprzez zaprzestanie niezgodnego z prawem przetwarzania, w tym przechowywania danych osobowych w USA w terminie 6 miesięcy od ogłoszenia decyzji. Niezależnie, na Meta nałożona została kara pieniężna w rekordowej wysokości 1,2 miliarda euro. Analizując stan prawny i faktyczny sprawy, a także szereg decyzji i orzeczeń wydanych już do tej pory w postępowaniach zainicjowanych przez NOYB, DPC doszedł do następujących wniosków: Prawa osób, których dane są przekazywane do USA w praktyce nie mogą być w pełni egzekwowane, a dane te są narażone na istotną ingerencję ze strony władz publicznych w oparciu o rygorystyczne przepisy inwigilacyjne. Jest to konsekwencją faktu, iż prawo obowiązujące w USA nie zapewnia osobom, których dane dotyczą poziomu ochrony, który jest zasadniczo równoważny z poziomem zapewnianym im przez prawo Unii Europejskiej. Zawarcie przez Meta UE oraz Meta USA umowy obejmującej standardowe klauzule ochrony danych przyjęte przez Komisję Europejską Decyzją Wykonawczą nr 2021/914 nie pozwala na zrekompensowanie braku zapewnienia wystarczającej ochrony przez prawo USA. Braku adekwatnego poziomu ochrony nie rekompensuje również wdrożenie przez Meta UE szeregu dodatkowych środków bezpieczeństwa, w tym m.in. implementowanie polityk i procedur wiążących również Meta USA, stosowanie algorytmów i protokołów szyfrowania w celu zabezpieczenia i zachowania poufności przesyłanych danych, wdrożenie kryptograficznej ochrony haseł, prowadzenie regularnych audytów stosowanych środków bezpieczeństwa czy zobowiązanie Meta USA do kwestionowania otrzymanych wniosków o ujawnienie danych osobowych, w odniesieniu do których zachodzą wątpliwości co do legalności lub proporcjonalności. Ze względu na fakt, że przekazywanie przez Meta UE danych osobowych do USA ma charakter systematyczny, masowy, powtarzalny i ciągły, co do zasady, brak jest też podstaw do oparcia transferów na wyjątkowych przesłankach przewidzianych w art. 49 RODO (takich jak np. niezbędność do wykonania umowy między osobą, której dane dotyczą a Meta UE). Omawiana decyzja stanowi potwierdzenie, że europejskie organy ochrony danych osobowych podchodzą bardzo restrykcyjnie do kwestii zapewnienia osobom, których dane osobowe są przekazywane do USA egzekwowalnych praw oraz skutecznych środków ochrony prawnej. Biorąc natomiast pod uwagę szeroki zakres zastosowania amerykańskich przepisów inwigilacyjnych, w zasadzie każdy transfer danych osobowych do USA będzie się wiązał z ryzkiem naruszenia przepisów RODO. Tymczasem w praktyce w ramach działalności polskich przedsiębiorców transfery takie nadal mają miejsce i to dość powszechnie, np. w przypadku stosowania narzędzi analitycznych czy też korzystania z usług poczty elektronicznej lub innych rozwiązań informatycznych oferowanych przez firmy amerykańskie. Przedsiębiorcy muszą zatem rozważyć, czy ryzyko uznania dokonywanych przez nich transferów danych do USA za niezgodne z RODO jest dla nich akceptowalne, czy też istnieje możliwość zastąpienia niektórych usług lub narzędzi takimi, które nie wymagają przesyłania danych poza EOG. Jeśli jednak transfer danych osobowych do USA w ramach danej działalności jest konieczny (np. w ramach grup kapitałowych, w których część spółek ma siedzibę w USA), podmiot dokonujący transferu powinien przeanalizować, czy jest w stanie zastosować takie zabezpieczenia i środki prawne, organizacyjne oraz techniczne, które ograniczą ryzyko naruszenia przepisów RODO (tu pomocne mogą być np. Zalecenia 01/2020 wydane przez EROD) lub oprzeć transfer danych na szczególnych przesłankach z art. 49 RODO.

Choć termin na jej złożenie upływa dopiero z końcem jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (a więc dla większości podatników, których rok podatkowy jest zbieżny z rokiem kalendarzowym, upłynie 30 listopada), to o TPR warto pomyśleć już dziś. Zwłaszcza w kontekście upływającego niebawem terminu na zatwierdzanie sprawozdania finansowego. Informacja TPR składana jest w formie elektronicznej, a począwszy od 2022 r. jej adresatem jest naczelnik właściwego urzędu skarbowego (dotychczas był nim Szef KAS). Informację należy podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Dotychczas informację TPR mogła złożyć każda osoba, która posiadała UPL-1, a więc przykładowo osoba z księgowości czy pracownik działu finansowego. Po zmianach TPR podpisać może tylko uprawniony do tego podmiot. Co do zasady TPR podpisuje kierownik jednostki (zgodnie z jego definicją zawartą w ustawie o rachunkowości). Jeżeli spółką kieruje wieloosobowy organ (np. zarząd), podpis składa upoważniona osoba wchodząca w skład tego organu. W przypadku spółek osobowych formularz TPR składany jest przez wyznaczonego (jednego) wspólnika. W związku ze zmianą przepisów, począwszy od transakcji realizowanych w 2022 r. składany dla nich TPR będzie mógł podpisać także pełnomocnik ale tylko będący adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub biegłym rewidentem. Aby skutecznie złożyć Informację TPR, osoba podpisująca powinna posiadać pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej UPL-1. Należy przy tym pamiętać, że formularz ten musi zostać przetworzony, a podmiot wpisany do systemu, co bywa czasochłonne. Samo zatem złożenie UPL-1 tuż przed wysyłką TPR może okazać się niewystarczające. Kolejną istotną zmianą w zakresie Informacji TPR, która dotyczy transakcji realizowanych w 2022 r. jest połączenie formularza TPR oraz oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji cen transferowych i rynkowości cen w jeden dokument. W praktyce oznacza to wzbogacenie Informacji TPR o treść oświadczenia. Na chwilę obecną Ministerstwo Finansów nie udostępniło jednak jeszcze nowego wzoru formularza TPR, który byłby dostosowany do wprowadzonych zmian, choć dostępna jest już jego struktura logiczna. Do czasu jego wydania, podatnicy są uprawnieni do składania Informacji TPR korzystając z obecnie obowiązującej wersji formularza oznaczonego jako TPR-C(4) – należy jednak być świadomym tego, że ze względu na jego nieaktualną strukturę, będzie to rodzić istotne trudności techniczne. Zasadnym może być zatem poczekanie ze złożeniem Informacji TPR na udostępnienie nowego formularza, który prawdopodobnie pojawi się dopiero jesienią. Zdecydowanie nie należy jednak zwlekać z przygotowywaniem danych potrzebnych do wypełnienia Informacji TPR. Wprowadzono do niej bowiem nowy wskaźnik tj. udział kosztów operacyjnych z podmiotami powiązanymi w kosztach operacyjnych ogółem. Jego wyznaczenie może przysporzyć podatnikom wielu trudności praktycznych. Do jego wyliczenia – w odróżnieniu od pozostałych wskaźników zawartych w TPR - nie wystarczą pozycje zawarte w RZiS i Bilansie. W związku z tym warto rozpocząć proces przygotowywania niezbędnych danych finansowych jak najwcześniej. Połączenie Informacji o cenach transferowych oraz oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji cen transferowych w jeden dokument niesie za sobą istotne konsekwencje dla składających te informacje pełnomocników. Obecnie nie tylko składają oni formularz, ale również podpisują się pod oświadczeniem i ponoszą odpowiedzialność za jego treść. Ministerstwo potwierdziło bowiem w odpowiedzi na interpelację poselską nr 31287, że pełnomocnik także może ponosić odpowiedzialność karną skarbową za naruszenie obowiązków w zakresie składania formularza TPR, w tym również za niezgodność dokumentacji cen transferowych ze stanem rzeczywistym. Należy być zatem świadomym ryzyka, jakie składając Informację TPR biorą na siebie pełnomocnicy, którzy w wielu przypadkach mogą mieć ograniczoną wiedzę w zakresie zgodności Informacji TPR z lokalną dokumentacją cen transferowych i stanem rzeczywistym.

Przepisy trafiły już do Sejmu, a zakończenie całego procesu legislacyjnego planowane jest na trzeci kwartał 2023 r. Korzyści przedstawione przez rząd związane z tym projektem nie przystają do licznych wątpliwości pojawiających się po stronie podatników oraz skali zmian w dotychczasowych procesach związanych z wystawianiem faktur. W ostatnim czasie pojawiło się wiele publikacji dotyczących Krajowego Systemu e-Faktur. Wskazują one na najbardziej popularne zagadnienia związane z jego funkcjonowaniem m.in. wątpliwości co do daty wystawienia e-faktury, braku możliwości dołączania do niej załączników, konieczność wystawiania korekt do zera w odniesieniu do faktur przesłanych do KSeF (brak możliwości anulowania), czy też zmiana rozumienia pojęcia daty otrzymania faktury. Prawidłowe wdrożenie KSeF nie ogranicza się jednak wyłącznie do tych kwestii. Część innych problemów związanych z dostosowaniem do wymogów stawianych przez KSeF przedstawiamy poniżej. Obowiązek wystawienia faktury w KSeF odnosi się do wszystkich transakcji, w związku z którymi ustawa o VAT wiąże wystawienie faktury (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi m.in. faktur B2C). Możliwe będzie przy tym przekazanie faktury nabywcy dodatkowo w sposób z nim uzgodniony. W niektórych przypadkach (np. transakcje transgraniczne – WDT, eksport usług itp.), będzie to wręcz niezbędne. W zakresie oficjalnego obiegu faktur poza KSeF kluczowe znaczenie będą miały dwa aspekty. Po pierwsze, zachowanie właściwej sekwencji czasowej – fakturę należy najpierw przesłać do KSeF, a dopiero później, po przyjęciu jej przez System (nadaniu jej numeru KSeF), przekazać do nabywcy. Jeżeli kolejność ta zostanie odwrócona, istnieje ryzyko, że organy podatkowe uznają taką sytuację za tzw. podwójne fakturowanie. Po drugie, każde użycie w oficjalnym obiegu dokumentu przesłanego wcześniej do KSeF wiązać się będzie z koniecznością odpowiedniego oznaczenia go za pomocą kodu QR. Niezwykle istotnym zagadnieniem jest sam proces wysyłki faktur do KSeF. System umożliwia bowiem przesłanie dokumentów w ramach wysyłki interaktywnej (pojedyncza faktura) oraz wysyłki wsadowej (paczki). Zaletą wysyłki wsadowej jest możliwość przesyłania wielu faktur jednocześnie (zagregowanych wcześniej w paczki). Wydaje się to więc rozwiązaniem o wiele bardziej funkcjonalnym z perspektywy dużych organizacji wystawiających wiele faktur. Model ten nie jest jednak pozbawiony wad. Na chwilę obecną, nie ma możliwości realizacji wysyłki wsadowej z wykorzystaniem tokena autoryzacyjnego, co uniemożliwia pełną automatyzację procesu wysyłki. Dodatkowo, ewentualny błąd semantyczny w treści jednej faktury znajdującej się w paczce skutkował będzie odrzuceniem całej paczki. W celu przesłania faktury do KSeF konieczne będzie posiadanie niezbędnych uprawień nadanych konkretnym osobom. Co ważne, raz przyznane uprawnienie pozostaje ważne aż do momentu jego odwołania. Istotne więc będzie wprowadzenie odpowiedniej procedury odbierającej uprawnienia związane z wystawianiem faktur w KSeF np. w sytuacji zmiany zadań służbowych czy odejścia danego pracownika/współpracownika z organizacji. Odpowiednie uprawnienia muszą również uzyskać podmioty zewnętrzne (np. biuro rachunkowe). Istotne będzie również wdrożenie procedur na wypadek przerw w działalności KSeF (awaria ogłoszona przez MF lub tzw. tryb offline). W tym okresie podatnicy w dalszym ciągu powinni wystawiać faktury, przy czym ich wysyłka do KSeF nie będzie możliwa z przyczyn technicznych. Takie faktury muszą być przy tym wystawiane w formacie właściwym dla e-faktury. Po wznowieniu możliwości korzystania z KSeF, faktury te trzeba będzie obowiązkowo do KSeF przesłać pod rygorem sankcji administracyjnych – w ciągu 7 dni roboczych od zakończenia awarii lub w następnym dniu roboczym po ich wystawieniu (w przypadku offline). Do faktur wystawionych w okresie awarii lub offline’u i nie przesłanych jeszcze do KSeF nie będzie również możliwości wystawiania faktur korygujących. Problemów i niejasności związanych z wdrożeniem oraz funkcjonowaniem KSeF jest oczywiście dużo więcej. Biorąc pod uwagę skalę i stopień ich skomplikowania, warto odpowiednio wcześniej rozpocząć niezbędne prace. Zachęcamy w tym zakresie do skorzystania z naszego wsparcia podatkowego.

W efekcie, to najlepszy czas na rozpoczęcie prac nad aktualizacją dokumentacji i analiz porównawczych, przede wszystkim ze względu na zbliżający się okres wakacyjny i skrócone terminy w TP (co do zasady termin 31 października dla dokumentacji i 30 listopada dla TPR). Kto jest zobowiązany do posiadania benchmarku, a kto skorzysta ze zwolnienia? Analiza porównywalności (tzw. benchmark) stanowi ustawowy, nierozłączny element dokumentacji lokalnej dla zdecydowanej większości podatników. W jej ramach uzasadnia się, że cena transferowa ustalona między podmiotami powiązanymi (lub w transakcji z podmiotem z tzw. raju podatkowego) jest rynkowa. Celem benchmarku jest udowodnienie organowi podatkowemu, że podatnik poprzez przeprowadzoną transakcje nie zaniżył podstawy opodatkowania. Mimo licznych zmian przepisów w ostatnich latach, do posiadania benchmarku zobowiązani są podatnicy, którzy sporządzają dokumentację lokalną. Ustawodawca od tego obowiązku wprowadził jednak pewne ułatwienia. W kilku przypadkach podatnicy są zwolnieni z posiadania benchmarku: podatnicy posiadający status mikro lub małego przedsiębiorcy; dla transakcji z podmiotami posiadającymi siedzibę na terenie tzw. raju podatkowego; dla transakcji spełniających warunki tzw. bezpiecznej przystani (safe harbour) dla usług o niskiej wartości dodanej i usług finansowych. Należy jednak pamiętać, że brak obowiązku posiadania benchmarku nie oznacza braku konieczności ustalenia ceny transferowej na poziomie rynkowym. Pomimo zwolnień z analiz, na mocy art. 11c ustawy o CIT (i analogicznie art. 23o ustawy o PIT), podatnicy są zobowiązani do ustalenia ceny transferowej zgodnie z zasadą rynkowości (arm’s length principle). Analiza cen transferowych może mieć postać analizy porównawczej lub analizy zgodności Zasadniczo podatnicy w pierwszej kolejności powinni podjąć próbę sporządzenia analizy porównawczej, opartej na danych porównawczych, a dopiero w braku takiej możliwości dokonać analizy zgodności będącej w większym stopniu słownym uzasadnieniem rynkowości ceny. Analiza porównawcza jest bardziej sformalizowanym dokumentem od analizy zgodności, która przybiera różne formy w zależności od okoliczności transakcji i dostępnych danych czy informacji. Podstawowe pytanie: „na jak długo wystarczy nam ten benchmark”? Zgodnie z przepisami ustawy o CIT / PIT, analiza podlega aktualizacji, co do zasady, co 3 lata. W praktyce najczęściej benchmark sporządzony dla potrzeb dokumentacji za 2021 rok, będzie aktualny przy dokumentowaniu tych samych transakcji za 2022 i 2023 rok. Mówimy jednak o sytuacji, kiedy dana transakcja jest po prostu kontynuowana co roku na analogicznych warunkach. Co istotne, przepis wskazuje, że jeśli jednak nastąpiła zmiana otoczenia ekonomicznego znacznie wpływająca na sporządzoną analizę, powinna ona zostać zaktualizowana we wcześniejszym terminie – teoretycznie w roku zaistnienia tej zmiany. Zmianą taką może być przykładowo rosyjska agresja na Ukrainę w sytuacji, gdy wpłynęła ona bezpośrednio na dokumentowaną transakcję. Spora część podatników odnotowała w prowadzonej działalności wpływ kryzysu energetycznego, wzrostu stóp procentowych, wysokiej inflacji i innych skutków pandemii. Na konieczność aktualizacji analizy częściej niż co 3 lata wpływa również rodzaj transakcji i sposób weryfikacji ceny transferowej, o czym poniżej. Rodzaj transakcji a sposób przygotowania analizy porównywalności Najbardziej powszechnym rozwiązaniem dla typowych transakcji towarowych, usługowych i finansowych czy licencyjnych jest sporządzenie analizy porównawczej w oparciu o zewnętrzne dane porównawcze pochodzące z niezależnych baz danych (TP Catalyst, Quick Analytics, Bloomberg, Amadeus, Royalty Range, Markables). W zależności od dostępności wewnętrznych danych porównawczych, analiza może opierać się na danych pozyskanych od podatnika, które również potwierdzają fakt ustalenia ceny transferowej na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. W tym przypadku często mamy możliwość aktualizacji takiej analizy lub jej części praktycznie co roku. Przykładowo, dla transakcji zakupu kostki brukowej, podatnik z zasady nie powinien mieć problemów ze znalezieniem ogólnodostępnych danych porównywalnych na rynku. Sytuacja się komplikuje w transakcjach, dla których dane nie są publikowane – należą do nich w szczególności transakcje obejmujące wartości niematerialne (WNiP) czy restrukturyzacje. W takich przypadkach podatnicy muszą dokonać analizy ceny transferowej innymi metodami. Mogą to być zarówno techniki wyceny, porównywanie ofert czy inne sposoby, dzięki którym możliwe jest uzasadnienie, że cena transferowa jest zgodna z warunkami rynkowymi. Mając na uwadze powyższe, już teraz dokonywane są przeglądy posiadanych przez podatników benchmarków pod kątem ich aktualności. W ten sposób zarządzanie procesem dopełnienia wszelkich obowiązków dokumentacyjnych i sprawozdawczych wynikających z transakcji wewnątrzgrupowych jest mniej obciążające dla działów księgowych czy finansowych. Termin na sporządzenie dokumentacji za 2022 r. mija 31 października (dla podmiotów, których rok podatkowy równy jest roku kalendarzowemu), a Ministerstwo Finansów nie zapowiadało przedłużenia tego terminu wzorem lat poprzednich.

Kwestia ta wywoływała do tej pory wiele wątpliwości płatników oraz podatników PIT, o których wyjaśnienie zwracano się w licznych wnioskach o interpretacje indywidualne. Co istotne, w praktyce zdarzało się, że zagadnienie to było odmiennie rozstrzygane przez sądy administracyjne i organy podatkowe. Ugruntowane stanowisko Ministerstwa Finansów oraz Dyrektora KIS przejawiające się w wydawanych interpretacjach indywidualnych zakładało, że w przypadku zapłaty przez płatnika z własnych środków finansowych kwoty zaległych składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne w części, w której powinny one zostać sfinansowane z dochodu ubezpieczonego stanowi dla tego ubezpieczonego przychód z nieodpłatnego świadczenia podlegający opodatkowaniu, zaliczany w zależności od tytułu ubezpieczenia do przychodów ze stosunku pracy, z umowy zlecenia lub do innych źródeł (w przypadku byłego pracownika/zleceniobiorcy). W konsekwencji, w przypadku powstania przychodu ze stosunku pracy lub umowy zlecenia płatnik był zobowiązany do poboru zaliczki na poczet PIT na podstawie art. 32 lub 41 ust. 1 ustawy o PIT. Jeśli natomiast opłacone zaległe składki dotyczyły byłych pracowników/zleceniobiorców, płatnik nie powinien pobierać zaliczki, ale nadal ciążył na nim obowiązek wykazania kwot zapłaconych zaległych składek w informacji podatkowej PIT-11 dla danego podatnika. Organy podatkowe argumentowały, że skoro składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne powinny być pobrane z dochodu ubezpieczonego, to zapłacenie ich z własnych środków przez płatnika stanowi nieodpłatne świadczenie podatnika podlegające opodatkowaniu. Innego zdania na temat konsekwencji podatkowych zapłaty przez płatnika zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne były jednak sądy administracyjne, czemu wyraz dało wiele orzeczeń NSA, w tym m.in. wyrok NSA z 27 października 2015 r., sygn. akt II FSK 1891/13, wyrok NSA z 21 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 972/17 oraz wyrok NSA z 5 lutego 2021 r. sygn. akt II FSK 2573/18. Sądownictwo administracyjne wypracowało ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym płatnik uiszczający z własnych zasobów kwotę zaległych składek, które powinny być finansowane z dochodu ubezpieczonego, nie dokonuje na rzecz tego ubezpieczonego żadnego przysporzenia majątkowego. Jest tak, ponieważ to płatnik jest podmiotem obowiązanym do terminowego odprowadzania składek, a nie ubezpieczony, niezależnie od źródła ich finansowania. Na ubezpieczonym nie ciążą żadne zobowiązania wynikające z powstania zaległości w składkach społecznych lub zdrowotnych. Przepisy nie umożliwiają przeniesienia na ubezpieczonego odpowiedzialności płatnika za nieterminowe wywiązanie się przez płatnika z jego ustawowych obowiązków. NSA oraz sądy administracyjne zauważają również, że przyjęcie poglądu, że zapłata zaległej składki na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne przez płatnika stanowi przychód dla ubezpieczonego prowadziłoby do powstania podwójnego opodatkowania, co byłoby wbrew podstawowym zasadom systemu prawa podatkowego. Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na utrzymujące się od lat rozbieżności pomiędzy linią orzeczniczą a stanowiskiem wyrażanym przez organy podatkowe wydało, więc ww. interpretację ogólną, przychylając się przy tym do poglądu prezentowanego przez sądownictwo administracyjne. W interpretacji ogólnej wskazano, że zapłata przez płatnika zaległych składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne w części finansowanej z dochodu ubezpieczonego nie powoduje powstania po stronie tego ubezpieczonego przychodu do opodatkowania. W takiej sytuacji u podatnika nie występuje bowiem żadne przysporzenie majątkowe, które mogłoby być uznane za nieodpłatne świadczenie na jego rzecz. W konsekwencji uiszczenie kwoty zaległych składek nie wiąże się również z nałożeniem na płatnika obowiązku wykazania tych kwot w informacji PIT-11 ani odprowadzenia zaliczek na poczet PIT. W wydanej interpretacji ogólnej Ministerstwo Finansów potwierdza słuszność przytoczonej wyżej argumentacji NSA, wskazując w szczególności, że dokonując zapłaty zaległych składek płatnik wykonuje swój publicznoprawny obowiązek, który w żaden sposób nie obciąża osób ubezpieczonych, a zatem nie można przyjąć, że na ich rzecz zostało dokonane jakiekolwiek świadczenie.

W szczególności istnieje obawa, że zatrudnienie w formie pracy zdalnej lub hybrydowej traktowane będzie jako uchybienie warunkom zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie SSE (dalej: zezwolenie SSE) czy decyzji o wsparciu (dalej: decyzja PSI). W tym zakresie należy zwrócić uwagę na ryzyko związane z brakiem stworzenia i utrzymania miejsc prac na terenie wskazanym w zezwoleniu SSE lub decyzji PSI. Dodatkowo, w przypadku inwestorów korzystających z pomocy na zatrudnienie, powstaje ryzyko związane z brakiem poniesienia wydatków kwalifikowanych w wymaganej wysokości. Uznanie, że warunki wynikające z zezwolenia SSE czy decyzji PSI nie zostały spełnione może prowadzić do ich cofnięcia, co wiąże się z obowiązkiem zwrotu otrzymanej pomocy publicznej.W związku z pracą zdalną mogą też powstać wątpliwości czy ponoszone koszty pracy pracowników wykonujących pracę zdalną są kosztami kwalifikowanymi wpływającymi na wysokość dostępnej puli pomocy i czy nadal mamy do czynienia z działalnością wykonywaną na określonym terenie. Ta ostatnia kwestia będzie miała największe przełożenie praktyczne dla firm świadczącym usługi o charakterze niematerialnym (np. w ramach centrów usług wspólnych). Uznanie, że w przypadku pracy zdalnej usługa nie została wykonana na terenie określonym w zezwoleniu SSE czy decyzji PSI będzie skutkowało brakiem prawa do korzystania ze zwolnienia podatkowego.Powyższe aspekty pracy zdalnej są więc istotne z punktu widzenia prawa do korzystania z ulgi podatkowej. Pierwszy z nich będzie głównie przedmiotem zainteresowania organów kontrolujących wypełnianie decyzji SSE i pozwoleń PSI. Drugi natomiast będzie przedmiotem zainteresowania organów podatkowych. Warunki zezwolenia SSE / decyzji PSIWarunkiem uzyskania wsparcia podatkowego jest zwiększenie zatrudnienia bezpośrednio związanego z realizacją nowej inwestycji na danym terenie i utrzymanie stworzonych miejsc pracy w okresie trwałości projektu w zależności od wielkości przedsiębiorstwa przez okres 3 lub 5 lat. Tylko na tym terenie powinna być prowadzona działalność inwestora objęta zezwoleniem SSE czy decyzją PSI, która ma korzystać z pomocy publicznej.W tym zakresie, w kontekście pracy zdalnej, powstaje zagadnienie czy etaty, w ramach których świadczona jest praca zdalna bądź hybrydowa, można zaliczyć do zwiększenia zatrudnienia bezpośrednio związanego z realizacją nowej inwestycji w okresie jej trwałości?Przedsiębiorcy czekali na odpowiedź na powyższe pytanie. Na wagę sprawy wskazywały podmioty zarządzające SSE czy PSI. Przykładowo - Krakowski Park Technologiczny wskazywał, że podejście w tym zakresie musi uwzględniać skutki gospodarcze pandemii COVID-19, w tym między innymi trendy panujące na rynku pracy po okresie pandemicznym, natomiast interpretacja przepisów w tym zakresie musi uwzględniać interes gospodarczy, a w szczególności cel, w jakim zostały utworzone SSE i PSI oraz dynamicznie zmieniającą się rzeczywistość (www.kpt.krakow.pl/baza-wiedzy).Takie głosy pojawiały się od wybuchu pandemii i nabrały szczególnego znaczenia w związku z trwałym uregulowaniem w przepisach prawa pracy świadczenia pracy zdalnej. W związku z tym zwracamy Państwa uwagę na stanowisko Ministerstwa Rozwoju i Technologii (Departament Rozwoju Inwestycji) wyrażone w piśmie z 5 kwietnia 2023 r. skierowanym do podmiotów zarządzających SSE/PSI (znak: DRI-IV.4150.1.2023), że wykonywanie pracy w formie zdalnej, bądź telepracy przez pracowników zatrudnionych przez pracodawców strefowych, spełnia warunek prowadzenia działalności na terenie strefy lub w miejscu wskazanym w decyzji o wsparciu. Ministerstwo potwierdza możliwość świadczenia pracy zdalnej/hybrydowej przez pracowników wliczanych do liczby nowych miejsc pracy w związku z realizacją nowej inwestycji, które to miejsca pracy mają być utrzymane w okresie realizacji projektu. Podkreśla również, że praca zdalna stanowi jedną z form realizacji obowiązków pracowniczych i ma de facto wymiar techniczny, rozszerzający dotychczasowe rozumienie sposobu świadczenia pracy a nowe rozwiązanie w Kodeksie pracy zrównuje tradycyjny sposób realizacji obowiązków pracowniczych z jej nowymi formami związanymi z rozwojem nowoczesnych form komunikacji elektronicznej. Tym samym w ocenie Ministerstwa żadne przepisy nie stoją na przeszkodzie temu, aby pracownicy zatrudnieni w ramach realizacji nowej inwestycji mogli realizować swoje obowiązki w ramach pracy zdalnej, jeśli świadczona praca pozostaje w związku z nową inwestycją lub była świadczona przy prowadzeniu działalności na terenie strefy.W świetle takiego stanowiska należy uznać, że odpowiedź na powyższe pytanie jest pozytywna. Inwestorzy, którzy stworzyli miejsca pracy a następnie wdrożyli system pracy zdalnej obejmujący pracowników, do których takie stanowiska się odnoszą, nie powinni spotkać się z ryzykiem postawienia zarzutu, iż warunki wynikające z zezwolenia SSE czy decyzji PSI nie zostały spełnione. Należy uznać, że analogiczne stanowisko odnosi się będzie do tych inwestorów, którzy od początku nowozatrudnionym pracownikom dadzą możliwość pracy zdalnej.Pula pomocyW kontekście przywołanego stanowiska Ministerstwa odpowiedź na kolejne pytanie, odnoszące się do tego, czy koszty pracowników świadczących pracę zdalną czy hybrydową można zaliczyć do kosztów nowej inwestycji, powinna być twierdząca. Skoro bowiem uznano, że warunki zezwolenia SSE czy decyzji PSI są spełnione, to w przypadku inwestorów korzystających z ulgi na zatrudnienie ponoszone koszty pracy będą kosztami wpływającymi na wysokość puli dostępnej pomocy publicznej.W tym zakresie można wskazać korzystne stanowisko organów podatkowych (por. interpretacja z 11 kwietnia 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.16.2022.1.PC). KIS przyznał rację wnioskodawcy, który trafnie zauważył, że znaczną część funkcjonujących w gospodarce zawodów generujących dobrze płatne miejsca pracy jest związana z pracą czysto umysłową, a co za tym idzie - pracą, którą z natury można wykonywać zdalnie, w dowolnym miejscu. Wykluczanie z kosztów kwalifikowanych wydatków na tworzenie takich miejsc pracy byłoby działaniem niezgodnym z celem wprowadzenia przepisów o PSI, jakim było tworzenie nowych i dobrze płatnych miejsc pracy. W związku z powyższym, jeśli inwestorzy korzystają z pomocy na zatrudnienie, koszt pracowników wykonujących pracę zdalną będzie mógł być uwzględniony w dwuletnich kosztach pracy wpływających na wysokość puli pomocy publicznej.Ulga podatkowaZ punktu widzenia prawa do korzystania z ulgi podatkowej istotna jest wreszcie odpowiedź na pytanie, czy w związku z systemem pracy zdalnej działalność jest prowadzona na terenie SSE lub terenie wskazanym w decyzji PSI, co zgodnie z art. 17.4 ustawy o CIT stanowi warunek korzystania ze zwolnienia podatkowego wskazanego w art. 17.1.34 czy art. 17.1.34a Ustawy CIT (odpowiednio: art. 21.5a w związku z art. 21.1.63a oraz art. 21.1.63a Ustawy PIT). Innymi słowy, czy mimo pracy zdalnej dalej można mówić o wyrobie wytworzonym na określonym terenie lub – co w praktyce bardziej doniosłe – usłudze tam wykonanej. Jak zasygnalizowano, powyższe wątpliwości dotyczą bowiem szczególnie podatników świadczących usługi w ramach centrów usług wspólnych.Inwestorzy prowadzący takie centra zastanawiali się zatem, czy jeśli pracownicy danego centrum wykonują prace, na które uzyskano zezwolenie SSE czy decyzję PSI (np. dokonują księgowań w ramach realizowanych usług księgowych) w miejscu pracy zdalnej, to dochód z tego tytułu może korzystać ze zwolnienia podatkowego. W odniesieniu do takich sytuacji pozytywne indywidualne interpretacje podatkowe wydawano już w okresie pandemii. KIS uznała za poprawną argumentację, że faktycznym miejscem wykonywania działalności w przypadku pracy zdalnej jest infrastruktura biurowa niezbędna do prowadzenia działalności danego centrum we wskazanej w zezwoleniu SSE czy decyzji PSI lokalizacji, w której dokonywane są procesy związane z organizacją prac. Takie stanowisko wyrażono w interpretacjach z 10 maja 2022 r. (sygn. 0111-KDIB1-3.4010.46.2022.2.PC) czy z 18 stycznia 2023 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.222.2022.1.KS). Co ciekawe, o wydanie interpretacji wystąpił również inwestor prowadzący działalność produkcyjną, w którego przypadku praca zdalna obejmowała wyłącznie pracowników administracyjnych i nie była związana z przeniesieniem produkcji poza uzgodniony teren, trudno zatem mówić o ryzyku, iż wyrób nie zostanie tam wytworzony. Podatnik uzyskał jednak korzystną interpretację na pytanie o to czy wytworzenie wyrobu na terenie SSE nie jest zagrożone (por. interpretacja z 17 listopada 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.711.2022.1.APO). Warto nadmienić, że podatnicy wnioskujący o wydanie takich interpretacji pytali nie tylko sytuację przejściowej pracy zdalnej w okresie pandemii, ale również o kontynuowanie takiej możliwości po jej ustaniu. Można zatem zakładać, że tezy zawarte w wydanych interpretacjach zachowają ważność również w okresie po wprowadzeniu do Kodeksu pracy regulacji odnoszących się do pracy zdanej. Reasumując - zarówno ministerstwo jak i organy podatkowe nie widzą przeszkód aby pracownicy świadczyli pracę pozostającą w związku z działalnością strefową w sposób zdalny czy hybrydowy, jeśli jest ona ściśle powiązana z nową inwestycją. W takim przypadku nie powinno zaistnieć ryzyko niedotrzymania warunków zawartych w zezwoleniu SSE czy decyzji PSI ani ryzyko zmniejszenia puli pomocy publicznej. Wreszcie – nie powinno powstać ryzyko pozbawienia prawa do korzystania ze zwolnienia podatkowego w związku z prowadzeniem działalności częściowo poza uzgodnionym terenem. Warto przy tym rozważyć, czy swojej pozycji podatkowej nie zabezpieczyć indywidualną interpretacją podatkową. W przypadku pytań autorki zapraszają do kontaktu.

Tymczasem zdaniem sądów administracyjnych usług ubezpieczeniowych nie należy utożsamiać ze świadczeniami o charakterze podobnym do usług wymienionych w ww. przepisie, nie są one więc objęte zakresem opodatkowania WHT. Taki pogląd jest jednolicie prezentowany w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych i NSA wydawanych w ostatnich latach. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Polski przez zagranicznych podatników, przychodów z tytułu świadczeń: doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze – ustala się w wysokości 20% przychodów. Wskazany w powyższym artykule katalog usług jest katalogiem otwartym, ustawodawca w treści przepisu wprost wskazuje, iż podatek dochodowy pobiera się również od świadczeń o podobnym charakterze do usług w nim wymienionych. Jak wskazuje się w orzecznictwie, aby stwierdzić, czy dana usługa ma podobny charakter należy porównać jej cechy konstytutywne z elementami charakterystycznymi dla świadczenia wymienionego w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT z uwzględnieniem istotności cech wspólnych. Na pytanie, czy usługi ubezpieczenia są świadczeniami o charakterze podobnym do usług gwarancji NSA w ostatnich latach odpowiadał wielokrotnie (por. wyroki: z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt. II FSK 972/22; z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt. II FSK 587/21; z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt. II FSK 1155/21 oraz z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt. II FSK 834/21). W wydawanych orzeczeniach NSA wskazuje, że art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT odnosi się do gwarancji, a nie do gwarancji ubezpieczeniowej. Podstawowym argumentem przemawiającym za uznaniem, że usługi ubezpieczeniowe nie są podobne do usług gwarancji jest natomiast istota oraz treść obu świadczeń. Skoro celem umowy ubezpieczenia jest otrzymanie odszkodowania tytułem szkody powstałej na skutek określonego rodzaju zdarzeń, a istotą gwarancji jest zobowiązanie producenta do naprawy lub wymiany nabytego towaru w przypadku ujawnienia się jego wad, to nie sposób twierdzić, że te dwa typy usług są świadczeniami o podobnym charakterze. Ponadto, umowa ubezpieczenia, w przeciwieństwie do umowy gwarancji, zawierana jest wyłącznie z wyspecjalizowanym podmiotem. Zdaniem NSA wskazane cechy konstytutywne dla obu tych świadczeń nie są więc na tyle zbliżone, aby można było mówić o ich podobnym charakterze, w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT. NSA zwraca ponadto uwagę, że umowa ubezpieczenia jest umową nazwaną występującą również w obcych systemach prawnych, co ma szczególe znaczenie ze względu na transgraniczny charakter przepisów o WHT. Kwestie zawierania umów ubezpieczenia oraz wymogów stawianych podmiotom prowadzącym działalność ubezpieczeniową są przedmiotem regulacji unijnych (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r.). Jak wskazuje NSA, w związku z tym pojęcie ubezpieczenia ma swoje ugruntowane znaczenie, w przeciwieństwie do usług badania rynku, zarządzania czy doradztwa (oraz innych świadczeń wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT), których charakter jest trudny do uchwycenia. Do wniosku, że usługi ubezpieczenia nie są objęte zakresem opodatkowania WHT prowadzi również porównanie treści art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT z treścią uchylonego art. 15e ust. 1 ustawy o CIT w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r. Art. 15e ust. 1 ustawy o CIT został wprowadzony przez ustawodawcę do obrotu prawnego jako narzędzie przeciwdziałania zjawisku erozji podstawy podatkowej z wykorzystaniem międzynarodowych struktur. Również art. 21 ust. 1 pkt 2a służy temu samemu celowi, tj. uszczelnieniu systemu podatkowego w kontekście przepływów transgranicznych. Należy zauważyć, że zestawienie świadczeń objętych limitowaniem kosztów usług niematerialnych wyraźnie zawierało wzmiankę o kosztach ubezpieczeń, jednak ustawodawca wprowadzając do obrotu prawnego art. 15e ust. 1 ustawy o CIT nie zdecydował się na odpowiednią zmianę treści art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT poprzez dodanie do katalogu świadczeń w nim wymienionych usług ubezpieczenia. Zdaniem NSA wskazana różnica pomiędzy zakresem przedmiotowym przywołanych przepisów jest znamienna i prowadzi do wniosku, że zgodnie z intencją ustawodawcy ubezpieczenie nie jest świadczeniem o charakterze podobnym do gwarancji, a zatem nie podlega opodatkowaniu WHT.

Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, płatnicy wypłacający dywidendę do zagranicznych udziałowców co do zasady zobowiązani są do pobrania podatku u źródła w wysokości 19%. Ustawodawca przewidział w ust. 4 ww. przepisu zwolnienie z tego obowiązku, a wśród warunków zwolnienia brak jest wprost wskazanego obowiązku posiadania przez podatnika statusu rzeczywistego właściciela (ang. beneficial owner). Dotychczasowe stanowisko organów podatkowych nie było jednolite, ale sądy administracyjne w kilku ostatnich orzeczeniach potwierdzały literalne brzmienie przepisów ustawy o CIT. Wskazywano, że polski podmiot wypłacający dywidendę nie był zobowiązany do weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela podatnika z zagranicy. W wyrokach[2] sądy stwierdzały, że status rzeczywistego właściciela nie jest przesłanką zastosowania zwolnienia wypłaty dywidend. W najnowszym orzeczeniu NSA uznał, że brak wymienienia w art. 22 ust. 4 ustawy o CIT warunku posiadania przez odbiorcę dywidendy statusu jej rzeczywistego właściciela nie oznacza, że przesłanka ta nie obowiązuje. Sąd wskazał, że gdyby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem otrzymywanych dywidend, mogłoby dojść do braku opodatkowania tych należności na terenie Unii Europejskiej, a za tym do nadużycia postanowień dyrektywy unijnej 90/435 (obecnie 2011/96), której przepisy ustawy o CIT w zakresie zwolnienia z podatku u źródła są odzwierciedleniem. NSA powołał się również na podobne sprawy dotyczące płatników z Danii, gdzie stwierdzono, że mimo braku bezpośredniego wymienienia spełnienia przesłanki „beneficial owner”, płatnicy zobowiązani są do jej wypełnienia, gdyż w innym wypadku działanie to byłoby sprzeczne z celem obowiązującej dyrektywy. Powyższe stwierdzenia oznaczają, że NSA w omawianym orzeczeniu odszedł od literalnej interpretacji przepisów i oczekuje od polskich płatników weryfikowania statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do otrzymującego dywidendę. Nowe orzeczenie NSA nie pomogło ujednolicić linii orzeczniczej w tym zakresie. Biorąc pod uwagę to, że Ministerstwo Finansów zaprezentowało analogiczne podejście w projekcie objaśnień do przepisów o podatku u źródła (projekt z roku 20219, wciąż czekamy na ostateczną wersję objaśnień), polscy płatnicy powinni rozważyć przy wypłacie dywidendy konieczność badania statusu swoich udziałowców jako rzeczywistych właścicieli tych należności. [1] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt: II FSK 1588/20.[2] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II FSK 240/21; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt: III SA/Wa 2668/21; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt: I SA/Łd 505/22.

W ramach tego obszaru niebawem uruchomiony zostanie jeden z większych konkursów związany z robotyzacją i cyfryzacją w przedsiębiorstwach. Konkurs będzie przeznaczony dla dużych przedsiębiorstw. Uruchomienie konkursu planowane jest na II kwartał 2023 r. Konkurs ten będzie promował transformację przedsiębiorstw w kierunku koncepcji Przemysłu 4.0 opartego na transformacji technologicznej i organizacyjnej przedsiębiorstw z wykorzystaniem zaawansowanych technologii cyfrowych. Celem jest osiągnięcie stanu, w którym zautomatyzowane linie produkcyjne są w pełni ze sobą zintegrowane za pomocą technologii informatycznych (IT) i operacyjnych (OT). Podążając za ideą Przemysłu 4.0, konkurs ma umożliwiać sfinansowanie wdrożenia: inteligentnych linii produkcyjnych i parków technologicznych, robotyzacji i technologii operacyjnych, technologii komunikacji Machine to Machine (M2M), przemysłowego Internetu rzeczy (IoT) z zastosowaniem zaawansowanych metod przetwarzania informacji, ntegracji technologii informatycznych i operacyjnych (IT/OT) i tworzenia systemów cyber-fizycznych (CPS),technologii chmurowych oraz sztucznej inteligencji (AI) w produkcji, dedykowanych systemów automatyzujących procesy, cyfryzacji procesów biznesowych, rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa i blockchain, nowoczesnych cyfrowych miejsc pracy. Koszty kwalifikowane projektu nie mogą być niższe niż 8 mln zł i wyższe niż 140 mln zł. Do kosztów kwalifikowanych będzie można zaliczyć m.in. wydatki na zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, roboty budowlane, koszty leasingu /najmu/dzierżawy, koszty planów i projektów czy wydatki na zakup nieruchomości /gruntu (w ograniczonej wysokości). Intensywność wsparcia udzielanego w ramach konkursu wynikać będzie z mapy pomocy regionalnej i może wynosić co do zasady od 50 % do 20 % w zależności od lokalizacji inwestycji.

W przypadku umów o pracę na okres próbny zmiany są wynikiem wdrożenia do polskiego porządku prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej. Jej celem ma być poprawa warunków pracy poprzez popieranie bardziej przejrzystego i przewidywalnego zatrudnienia, przy równoczesnym zapewnieniu zdolności adaptacyjnej rynku pracy. Z kolei modyfikacja regulacji dotyczących wypowiadania umów o pracę na czas określony jest rezultatem stanowiska Komisji Europejskiej o niezgodności przepisów Kodeksu pracy dotyczących wypowiadania umów na czas określony z przepisami Unii Europejskiej oraz wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE (w sprawie C–38/13 Nierodzik). Umowa o pracę na okres próbny Zgodnie z dotychczasowymi przepisami umowa na okres próbny mogła być zawarta na czas nieprzekraczający 3 miesięcy. Ponowne zawarcie takiej umowy z tym samym pracownikiem możliwe natomiast było tylko wówczas, jeśli dotyczyło zatrudnienia w celu wykonywania innego rodzaju pracy lub po upływie co najmniej 3 lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania tego samego rodzaju pracy. W tym drugim przypadku dopuszczalne było jednokrotne ponowne zawarcie umowy na okres próbny. Po wejściu w życie nowych przepisów ograniczona zostanie możliwość ponownego zawarcia umowy o pracę na okres próbny z tym samym pracownikiem jedynie do przypadków, kiedy pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania innego rodzaju pracy. Po nowelizacji maksymalny okres próby uzależniony zostanie od planów pracodawcy związanych z pracownikiem, tj. okresu, na jaki dany pracownik zostanie zatrudniony po wygaśnięciu umowy na okres próbny. W przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony krótszy niż 6 miesięcy, umowa na okres próbny nie może trwać dłużej niż 1 miesiąc. Jeśli natomiast zamiarem pracodawcy jest zawarcie z pracownikiem umowy o pracę na czas określony wynoszący co najmniej 6 miesięcy i krótszy niż 12 miesięcy, umowa na okres próbny może być zawarta na czas nieprzekraczający 2 miesięcy. Na maksymalny, 3-miesieczny okres, będą zatem mogły być zawarte tylko te umowy na okres próbny, po których zawarte zostaną umowy na czas określony nie krótszy niż 12 miesięcy oraz umowy na czas nieokreślony. Pracodawca zatem będzie musiał jeszcze przed zawarciem umowy na okres próbny zastanowić się nad dalszymi losami zatrudnianego pracownika. Nowe przepisy przewidują możliwość wydłużenia okresów próbnych trwających 1 lub 2 miesiące maksymalnie o 1 dodatkowy miesiąc, o ile będzie to uzasadnione rodzajem pracy. Nowelizacja wprowadza możliwość przedłużenia obowiązywania umowy na okres próbny również w przypadku nieobecności pracownika w pracy w okresie próby. Strony mogą bowiem uzgodnić w umowie o pracę, że umowę tę będzie można przedłużyć o czas urlopu, a także innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeśli takie nieobecności wystąpią. Rozwiązanie to ma na celu umożliwienie pracodawcy faktycznego sprawdzenia, czy pracownik nadaje się do wykonywania danego zadania, kiedy z różnych przyczyn (urlop, choroba, konieczność opieki nad dzieckiem pracownika) okres rzeczywistego świadczenia pracy był krótszy niż pierwotnie uzgodniony. Z brzmienia przepisu nie wynika wprost, czy wprowadzenie takiej możliwości do umowy o pracę może nastąpić również w trakcie jej wykonywania na mocy aneksu. W naszej ocenie należy przyjąć takie rozwiązanie za dopuszczalne. Konsekwencją w/w zmian jest również uzupełnienie listy informacji, jakie powinny się znaleźć w umowie o pracę na okres próbny. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 29 Kodeksu pracy umowa taka powinna regulować:czas jej trwania lub dzień jej zakończenia oraz, gdy strony tak uzgodnią, postanowienie o możliwości przedłużenia umowy o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli wystąpią takie nieobecności,okres, na który strony mają zamiar zawrzeć umowę o pracę na czas określony w przypadku zamiaru zawarcia takiej umowy na okres krótszy niż 12 miesięcy, a także postanowienie o wydłużeniu umowy nie więcej niż o 1 miesiąc, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy. Umowy o pracę na czas określony Zmiany dotyczące wypowiadania umów o pracę na czas określony mają na celu usunięcie nierówności między pracownikami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę na czas określony a tymi zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Wypowiedzenie umowy na czas określony będzie obwarowane takimi samymi wymaganiami jak wypowiedzenie umowy bezterminowej. Przede wszystkim w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy będzie musiała być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Ponadto, podobnie jak ma to miejsce w przypadku wypowiadania umów na czas nieokreślony, o zamiarze wypowiedzenia umowy pracodawca będzie musiał zawiadomić na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową. Nowelizacja wprowadza też szersze uprawnienia pracowników w przypadku kwestionowania przez nich zasadności lub prawidłowości wypowiedzenia. Na ich wniosek sąd będzie mógł bowiem orzec o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Zgodnie z dotychczasowymi regułami, w takim przypadku pracownik mógł się domagać jedynie odszkodowania. Wejście w życie Nowelizacja została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 4 kwietnia 2023 r. i wejdzie w życie po upływie 21 dni od dnia jej ogłoszenia (tj. 26 kwietnia 2023 r.). Nowe przepisy będą miały zastosowanie do już zawartych umów o pracę na czas określony, jednak tylko w przypadku, gdy wypowiedzenie umowy nastąpi po dniu wejścia w życie nowelizacji.

Są to sektory, z którymi każdy spotyka się na co dzień: sektor artykułów spożywczych, tekstylnych, szeroki sektor usług beauty: fryzjerstwo, kosmetyka, itp. W wielu przypadkach prawidłowa stawka podatku VAT bywa trudna do określenia. Niektórzy podatnicy w takiej sytuacji świadomie wybierają bezpieczne rozwiązanie, opodatkowując sprzedawane towary czy świadczone usługi stawką wyższą. Zdarzają się również nieświadome działania - przypadki błędów, wynikających z ludzkiej pomyłki czy nieprawidłowych ustawień na kasie fiskalnej. Sytuacje te rodzą potrzebę korekty podatku VAT. Do tej pory polskie organy podatkowe nie zgadzały się na zwrot nadpłaty VAT, gdy za towar lub usługę zapłacił „bezimienny” konsument, argumentując to tym, że oznaczałoby to dla przedsiębiorcy bezpodstawne wzbogacenie (interpretacje o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.536.2022.2.EG z 21 listopada 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.773.2022.2.WN z 30 listopada 2022 r., sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.818.2019.3.RG z 4 lutego 2020 r.). Natomiast w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych odnaleźć można zarówno wyroki aprobujące stanowisko organów podatkowych (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2019 r. sygn. akt I FSK 912/17), jak i orzeczenia dopuszczające możliwość korekty deklaracji (wyroki NSA z 17 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 1295/18, sygn. akt I FSK 1068/18, sygn. akt I FSK 1300/18). Z powodu braku jednolitego stanowiska w przedmiotowej kwestii, NSA zdecydował się zawiesić jedno z toczących się postępowań i zadał pytanie prejudycjalne do TSUE (postanowieniem z dnia 23 czerwca 2022 r.). Zanim jednak otrzymał odpowiedź (na to pytanie TSUE nie udzielił jeszcze odpowiedzi do dnia publikacji artykułu), 8 grudnia 2022 roku TSUE wydał wyrok w podobnej austriackiej sprawie (sygn. akt C-378/21), w którym orzekł, iż podatnik nie jest zobowiązany do zapłaty części błędnie wykazanego podatku, jeśli nie istnieje żadne ryzyko utraty wpływów podatkowych z uwagi na fakt, że nabywcy są wyłącznie konsumentami końcowymi niekorzystającymi z prawa do odliczenia naliczonego VAT. Wydaje się zatem, że poprzez tezę wyroku TSUE dopuścił możliwość korygowania deklaracji przez podatników i odzyskiwania od państwa nadpłaconej kwoty VAT w związku z zastosowaniem błędnej, zawyżonej stawki podatku VAT przy sprzedaży na rzecz osób fizycznych, których dane nie są znane ze względu na sposób dokumentowania świadczonych na ich rzecz usług. Co do kwestii bezpodstawnego wzbogacenia się podatnika, w opinii Rzecznik Generalnej Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich nie może być o tym mowy, gdy uzgodniono z konsumentem stałą cenę, tj. cenę brutto. W sprzedaży konsumenckiej standardem jest podawanie ceny równoznacznej z kwotą brutto, gdyż konsument nie ma prawa do odliczenia podatku wliczonego w cenę towaru lub usługi. Z tej perspektywy bez znaczenia jest dla niego, jaką stawkę zastosuje sprzedawca. Kwota należna, którą jest zobowiązany zapłacić, to kwota brutto, która się nie zmienia. W związku z powyższym, nadpłacony przez podatnika VAT w związku ze stosowaniem zawyżonej stawki podatku powinien być zwrócony przez organ podatkowy, bo po stronie podatnika nie dochodzi w takim przypadku do bezpodstawnego wzbogacenia.

Został on uregulowany w art. 19 ustawy i przysługuje osobom: zaliczonym do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia ich do jednego z ww. stopni niepełnosprawności. Dodatkowy urlop wypoczynkowy wynosi 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Problemem praktycznym, który wyłania się na gruncie stosowania ww. przepisu jest sytuacja, w której pracownik dostarcza pracodawcy po raz pierwszy orzeczenie o posiadanym stopniu niepełnosprawności z opóźnieniem (pomimo, że stan niepełnosprawności obiektywnie istniał i został prawidłowo stwierdzony wcześniej). Zdarza się, że pracownik żąda wówczas udzielenia urlopu „zaległego” za trzy lata wstecz lub ekwiwalentu za ten okres, jeśli umowa ulega rozwiązaniu. Czy w takiej sytuacji pracodawca jest zobowiązany do udzielenia urlopu / wypłaty ekwiwalentu? Naszym zdaniem odpowiedź na to pytanie jest przecząca. Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych (zgodnie z komunikatem przedstawionym na stronie internetowej Pełnomocnika) wskazuje, że nabycie prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego jest niezależne od momentu przestawienia orzeczenia pracodawcy i powołuje się na wyrok Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2005 r., II PK 339/04. Analogiczne stanowisko prezentuje Państwowa Inspekcja Pracy w podręczniku dotyczącym zatrudniania osób niepełnosprawnych. Stanowisko to w naszej ocenie pozostaje w sprzeczności z aktualnym brzmieniem ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z art. 20c ustawy o rehabilitacji, osobie niepełnosprawnej przysługują uprawnienia pracownicze określone w rozdziale 4 (w tym dodatkowy urlop wypoczynkowy) odpowiednio od dnia, od którego osoba niepełnosprawna została wliczona do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie art. 2a. Z kolei art. 2a ustawy o rehabilitacji stanowi, że osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Z przepisów tych wynika zatem wprost, że data dostarczenia pracodawcy pierwszego orzeczenia o posiadanym stopniu niepełnosprawności jest datą graniczną, od której pracodawca ma obowiązek zaliczyć danego pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a w konsekwencji stosować wobec niego przepisy rozdziału 4 ustawy. Inaczej mówiąc, dostarczenie pracodawcy orzeczenia o posiadanym przez pracownika stopniu niepełnosprawności jest warunkiem koniecznym do nabycia uprawnienia do dodatkowego urlopu – nawet w sytuacji, gdy stan niepełnosprawności o stopniu umiarkowanym lub znacznym obiektywnie istniał i został stwierdzony wcześniej. Takie rozumienie ww. przepisów znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu do ustawy wprowadzającej art. 20c do ustawy o rehabilitacji, w którym stwierdzono: Dodanie do ustawy o rehabilitacji art. 20c ma na celu uregulowanie kwestii terminu, od jakiego osoby niepełnosprawne będą mogły korzystać z uprawnień pracowniczych określonych w rozdziale czwartym ustawy o rehabilitacji. W obowiązującym stanie prawnym termin ten określony jest jedynie w przypadku korzystania z prawa do skróconego wymiaru czasu pracy. W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w których osoby niepełnosprawne nie informują swoich pracodawców o zakresie swoich uprawnień pracowniczych, by po pewnym czasie dochodzić roszczeń z tego tytułu (np. roszczeń z tytułu prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego). Powoływany przez PON oraz PIP wyrok Sądu Najwyższego zapadł w stanie prawnym obowiązującym przed dodaniem art. 20c oraz 2a do ustawy o rehabilitacji, zatem w powyższym zakresie stracił swoją aktualność. Warto także dodać, że w orzeczeniach sądów powszechnych należycie odnotowuje się fakt wprowadzenia od 1 czerwca 2011 r. art. 20c oraz 2a do ustawy o rehabilitacji. Wydaje się zatem, że stanowisko prezentowane przez PON i PIP stoi w opozycji zarówno do literalnego brzmienia przepisów jak i wydanych na ich gruncie orzeczeń. [1] Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r., tj. z dnia 16 listopada 2022 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 100); dalej: ustawa o rehabilitacji.

Dokumentacja grupowa, czyli Master file Grupowa dokumentacja cen transferowych powinna zostać sporządzona w terminie do końca dwunastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Niemniej termin ten został wydłużony o 3 miesiące dla podatników, dla których termin ustawowy upłynąłby pomiędzy 1 lipca 2022 r., a 31 grudnia 2022 r. Oznacza to, że dla podatników, których rok podatkowy równy jest kalendarzowemu, termin na przygotowanie Master file upływa 31 marca 2023 r. Do sporządzenia grupowej dokumentacji podatkowej zobowiązane są podmioty należące do grupy podmiotów powiązanych, dla których sporządzane jest skonsolidowane sprawozdanie finansowe, a skonsolidowane przychody grupy przekroczyły w poprzednim roku obrotowym równowartość 200 mln zł. Należy pamiętać, że każdy Master File przesłany z zagranicznej centrali grupy powinien być zweryfikowany pod kątem zgodności z polskimi przepisami. Warto również sprawdzić czy taka międzynarodowa dokumentacja w ogóle odnosi się do naszej polskiej podgrupy czy spółki – zdarza się, że Master File opisuje jedynie „kluczowy” fragment całości działalności. Grupowe obowiązki omawiałyśmy szerzej w tym miejscu: https://www.taxpoint.pl/pl/blog-tpov/blog/663-master-file-nie-zapomnijmy-o-grupowej-dokumentacji-cen-transferowych Raportowanie CBC-P Kolejnym obowiązkiem podmiotów należących do dużych grup kapitałowych jest tzw. raportowanie według krajów (Country-by-Country). Do raportowania zobligowane są podmioty wchodząca w skład grupy, której wyniki są konsolidowane w sprawozdaniu finansowym oraz skonsolidowane przychody grupy w poprzednim roku obrotowym przekroczyły 3,250 mld zł lub 750 mln euro lub równowartość tej kwoty. Termin raportowania CBC upływa po 3 miesiącach od dnia zakończenia sprawozdawczego roku obrotowego grupy podmiotów, co dla większości podatników będzie stanowić 31 marca 2023 r. Co istotne, należy rozróżnić dwa rodzaje formularzy: informacja o grupie podmiotów CbC-R (składana przeważnie przez zagraniczne podmioty centralne),powiadomienie CbC-P (najczęstszy rodzaj raportowania, którym objęte są polskie podmioty powiązane). W ramach raportowania Country-by-Country duże międzynarodowe grupy kapitałowe udostępniają administracjom podatkowym informacje przede wszystkim o wielkości prowadzonej działalności, osiągniętych przychodach, zyskach lub stratach czy też miejscach prowadzenia działalności oraz przedmiocie tej działalności. Nie należy się jednak tym przerażać. Powiadomieniem CbC-P raportujemy jedynie dane jednostki raportującej w ramach naszej grupy (podmiotu, który składa CbC-R). Wzór opublikowanych przez Ministerstwo Finansów formularzy CbC-P i CbC-R znajdziemy w tym miejscu: https://www.podatki.gov.pl/e-deklaracje/inne/pozostale-interaktywne#CBC-P Wydłużenie terminu składania ORD-U Warto podkreślić, że z jednej strony obowiązek złożenia informacji o umowach zawartych z nierezydentami na formularzu ORD-U został ograniczony dla podmiotów raportujących informację o cenach transferowych. Z drugiej jednak strony, na mocy art. 82 § 1c Ordynacji podatkowej nakłada obowiązek składania ORD-U na podmioty, które zawierają tzw. transakcje rajowe. Oznacza to, że niektórzy podatnicy zobowiązani do składania TPR nadal będą składać ORD-U, ale jedynie w zakresie transakcji, które odbyły się z tzw. podmiotami rajowymi (podmiotami z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową). Przypominamy, że co do zasady, informacja o umowach zawartych z nierezydentami składana jest na formularzu ORD-U w sytuacji, gdy: jedna ze stron umowy z nierezydentem, bezpośrednio lub pośrednio, bierze udział w zarządzaniu lub kontroli drugiej strony umowy albo posiada udział w jej kapitale uprawniający do co najmniej 5% wszystkich praw głosu; inny podmiot, niebędący stroną umowy z nierezydentem, równocześnie bierze udział, bezpośrednio lub pośrednio, w zarządzaniu lub kontroli podmiotów będących stronami umowy albo posiada udziały w kapitałach tych podmiotów uprawniające, w każdym z nich, do co najmniej 5% wszystkich praw głosu; nierezydent, będący stroną umowy, posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorstwo, oddział lub przedstawicielstwo w rozumieniu odrębnych przepisów; podmiot obowiązany do sporządzenia i przekazania informacji wiedział lub mógł wiedzieć, przy zachowaniu należytej staranności, o fakcie posiadania takich udziałów lub o fakcie posiadania przez nierezydenta przedsiębiorstwa, oddziału lub przedstawicielstwa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skrócie należy więc pamiętać, że ORD-U dotyczy przede wszystkim umów z nierezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego. Z ORD-U jesteśmy zwolnieni, kiedy składamy TPR, ale nie w sytuacji, kiedy zawieramy transakcje rajowe. Dotychczasowy termin na złożenie ORD-U mijał dla większości podatników 31 marca – informacja składana była w terminie 3 miesięcy od zakończenia roku podatkowego. W ostatnich dniach Ministerstwo Finansów wydało jednak komunikat o rozporządzeniu zmieniającym rozporządzenie w sprawie informacji podatkowych[1], na podstawie którego termin ten został wydłużony do 11 miesięcy po zakończeniu roku podatkowego. Oznacza to, że dla podatników, których rok podatkowy równy jest roku kalendarzowemu termin złożenia ORD-U za 2022 r. upłynie 30 listopada 2023 r. Zmiana ta prowadzi do rozsądnego zrównania terminu składania informacji ORD-U i informacji TPR-C / TPR-P dla podatników posiadających obowiązki w zakresie cen transferowych. Do terminów pozostałych obowiązków z zakresu cen transferowych teoretycznie pozostało jeszcze trochę czasu, jednak w praktyce weryfikacja transakcji jest procesem czasochłonnym, przerywanym zazwyczaj okresem wakacyjnym, a czasu na sporządzenia dokumentacji lokalnej i informacji o cenach transferowych (TPR) po wakacjach zostanie nam znacznie mniej niż w ubiegłych latach. [1] https://www.podatki.gov.pl/wyjasnienia/wydluzony-termin-przekazania-ord-u/

Robot a klasyfikacja środków trwałych (KŚT) Z ulgi na robotyzację mogą skorzystać podatnicy działający w branży produkcyjnej, ponoszący co najmniej jeden z wydatków wymienionych w liście kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację. Katalog kosztów kwalifikowanych (kosztów poniesionych na robotyzację) zawarty w treści ustawy jest co do zasady katalogiem zamkniętym. To znaczy, że jedynie wymienione w nim wydatki na robotyzację będą mogły zostać rozliczone w ramach ulgi (są to m.in. roboty przemysłowe i urządzenia peryferyjne). Klasyfikacja Środków Trwałych (KŚT) zawiera grupę 489, obejmującą roboty przemysłowe. Powstało zatem pytanie, czy dla celów możliwości objęcia danego środka trwałego ulgą na robotyzację wystarczy ustalenie, czy spełnia on definicję robota przemysłowego lub maszyny/urządzenia peryferyjnego do robota z nim związanego (odpowiednie definicje zostały przedstawione w art. 38eb ust. 3 i 4 ustawy o CIT), czy dany środek trwały powinien być także przypisany do odpowiedniego grupowania KŚT. Tworząca się obecnie praktyka interpretacyjna prezentuje dość liberalne podejście do tematu - DKIS w interpretacjach indywidualnych uznawał prawo podatników do zastosowania ulgi także pomimo zakwalifikowania środka trwałego do innej grupy aniżeli 489 – roboty, jak przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.234.2022.1.KW oraz w interpretacji indywidualnej z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.10.2022.3.KS (KŚT 484). Jeśli taka linia zostanie utrzymana, ulgą będą mogły zostać objęte wydatki na urządzenia zaklasyfikowane do różnych grup KŚT, o ile będą oczywiście spełniać wymogi ustawowe. Objęcie ulgą na robotyzację w 2022 r. nakładów poniesionych w 2022 r. na robota, który zostanie przyjęty do używania w późniejszych latach Zgodnie z art. 38eb ust. 5 ustawy o CIT, ulga na robotyzację ma zastosowanie do kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację od początku roku podatkowego, który rozpoczął się w 2022 r. do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w 2026 r. Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że rozliczeniu w ramach ulgi na robotyzację podlegają wydatki spełniające następujące warunki: stanowiące koszty uzyskania przychodów, poniesione na robotyzację, poniesione od początku roku podatkowego, który rozpoczął się w 2022 r. do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w 2026 r. W przypadku wydatków na zakup środków trwałych kosztami uzyskania przychodów nie są jednak bezpośrednio koszty nabycia poszczególnych składników majątkowych, lecz odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z przepisami ustawy o CIT od ich wartości początkowej (ustalonej także zgodnie z przepisami ustawy o CIT). Z tego względu za koszty kwalifikowane w rozumieniu przepisów o uldze na robotyzację należy co do zasady uznać dokonywane odpisy amortyzacyjne od środków trwałych spełniających określone w ustawie warunki, a nie wydatki na zakup takich środków trwałych. Tylko w przypadku tzw. niskocennych środków trwałych kosztami kwalifikowanymi dla celów przedmiotowej ulgi mogłyby być wydatki na ich nabycie. Takie stanowisko prezentuje DKIS, m.in. w interpretacjach indywidualnych z 3 lutego 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.236.2022.2.KW, z 10 października 2022 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.465.2022.1.AR oraz z 31 sierpnia 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.221.2022.2.AW i sygn. 0111-KDIB1-1.4010.212.2022.4.BK. Wprawdzie przez moment w obiegu występowała także interpretacja indywidualna z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. 111-KDIB2-1.4010.305.2022.2.AR, w której DKIS przyznał rację podatnikowi, że odliczeniu w ramach ulgi podlegać będzie jednorazowo 50% wydatku poniesionego na nabycie środków trwałych objętych ulgą. Jednak już po kilku tygodniach interpretacja zniknęła z oficjalnej wyszukiwarki EUREKA. W efekcie, jeżeli podatnik nie wprowadził danego środka trwałego do używania w 2022 r., a co za tym idzie, nie rozpoczął dokonywania odpisów amortyzacyjnych przed końcem 2022 r., to nie będzie uprawniony do skorzystania z ulgi na robotyzację w deklaracji za 2022 r. W tym zakresie będzie uprawniony w przyszłości do odliczenia maksymalnie 50% kwoty odpisów amortyzacyjnych (do końca 2026). Możliwości zastosowania ulgi na robotyzację w 2022 r. w zakresie odpisów amortyzacyjnych dotyczących środków trwałych zakupionych przed 2022 r. Jak wskazaliśmy powyżej, zgodnie z art. 38eb ust. 5, ulga ma zastosowanie do kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację od początku roku podatkowego, który rozpoczął się w 2022 r. do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w 2026 r. Literalne brzmienie ww. przepisu wskazuje, że ograniczenie czasowe możliwości stosowania ulgi na robotyzację odnosi się wyłącznie do momentu poniesienia kwalifikowanych kosztów uzyskania przychodów, którymi to kosztami – jak twierdzą organy podatkowe - są odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej nabytych składników majątkowych wskazanych w art. 38eb ust. 2 ustawy o CIT. Natomiast fakt, kiedy objęte tym przepisem składniki majątkowe zostały nabyte, nie powinien mieć w tym przypadku znaczenia. Ani art. 38eb ustawy o CIT, ani żaden inny przepis prawa podatkowego nie przewidują wprost wyłączenia uprawnienia do zastosowania ulgi na robotyzację w przypadku, gdy fabrycznie nowe roboty przemysłowe zostały nabyte przed 1 stycznia 2022 r. (a wciąż są amortyzowane). W świetle powyższego należy uznać, że podatnicy są uprawnieni do skorzystania z ulgi na robotyzację, o której mowa w art. 38eb ustawy o CIT w odniesieniu do robotów i peryferyjnych do nich maszyn i urządzeń nabytych przed 2022 r., ale amortyzowanych dla celów podatkowych w latach 2022-2026. Podatnicy nie będą natomiast uprawnieni do jakiegokolwiek odliczenia w ramach ulgi na robotyzację w zakresie odpisów amortyzacyjnych dokonywanych przed 2022 r., jak również po 2026 r. Możliwość stosowania ulgi na robotyzację do odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od wartości początkowej robotów przemysłowych zakupionych przed dniem 1 stycznia 2022 r. została potwierdzona w następujących interpretacjach indywidualnych DKIS z 13 października 2022 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.543.2022.2.MT i z 31 sierpnia 2022 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.212.2022.4.BK. Przyspieszona amortyzacja? Odliczeniu w ramach ulgi podlegają koszty wskazane w art. 38eb ust. 2-4 ustawy o CIT poprzez odpisy amortyzacyjne. W efekcie, odpisy dokonane przed 1 stycznia 2022 r. oraz po 31 grudnia 2026 r. nie będą mogły skorzystać z ulgi. Co więcej, warto zauważyć, że stawki amortyzacyjne przewidziane dla robotów przemysłowych (18%) oraz większości maszyn i urządzeń (najczęściej 10% lub 14%) nie pozwolą na pełne zamortyzowanie środków trwałych zakupionych w okresie obowiązywania ulgi (tj. do 2026 r.). Dodatkowo, w przypadku poniesienia takich wydatków chociażby w połowie lub pod koniec okresu obowiązywania ulgi, poziom odliczenia poniesionych wydatków będzie jeszcze niższy. Przepisy podatkowe przewidują kilka rozwiązań, które pozwalają podatnikom na dokonywanie wyższych odpisów amortyzacyjnych. Wybór jednej z tych możliwości może pozwolić podatnikom w pewnym stopniu zwiększyć poziom odliczenia w ramach ulgi na robotyzację, poprzez zwiększenie kwoty kwalifikowanych odpisów amortyzacyjnych w szczególności w pierwszych latach po zakupie robota, maszyny lub urządzenia. Kwestia dopuszczalności zmian w zakresie metod oraz stawek amortyzacji powinna jednak podlegać odrębnej analizie.